Όταν η ντροπή παραιτήθηκε

Όταν η ντροπή παραιτήθηκε, το συναίσθημα βαφτίστηκε αδυναμία και η πολιτική παρέδωσε τα κλειδιά στους αναίσθητους. Όχι σε όσους διαφωνούν, αλλά σε όσους δεν νιώθουν. Σε εκείνους που δεν κοκκινίζουν, δεν θυμούνται και δεν διστάζουν. Το τίμημα, όπως πάντα, το πλήρωσαν άλλοι, αυτοί που βρέθηκαν στο λάθος σημείο, τη λάθος στιγμή, με τη λάθος ελπίδα.

Υπάρχει ένα είδος ανθρώπου που δεν προδίδει από ανάγκη. Προδίδει από άνεση. Δεν αλλάζει στρατόπεδο γιατί πείστηκε, αλλά γιατί βολεύτηκε. Δεν συγκρούεται, δεν ρισκάρει, δεν εκτίθεται. Προσαρμόζεται. Και μετά ζητά να τον χειροκροτήσουμε για την προσαρμογή του.

Λένε πως το συναίσθημα θολώνει την πολιτική κρίση. Ψέμα. Αυτό που τη διαλύει είναι η απουσία του. Όταν κυβερνούν άνθρωποι που δεν ντρέπονται, δεν πονάνε και δεν θυμούνται, η πολιτική καταντά καθαρή διαχείριση, χωρίς ανθρώπινο υπόλοιπο. Κάπως έτσι οι αθώοι βρίσκονται πάντα στη λάθος πλευρά της ιστορίας, χωρίς να φταίνε.

Στο ποδόσφαιρο, ακόμη και οι επαγγελματίες ξέρουν τι σημαίνει να ανήκεις. Υπάρχουν παίκτες που έμειναν, όχι γιατί δεν είχαν προτάσεις, αλλά γιατί είχαν όριο. Στην πολιτική, οι περισσότεροι δεν έχουν ούτε όριο ούτε μνήμη. Οι μεταγραφές γίνονται με ταχύτητα καταιγίδας και δικαιολογούνται με τη λέξη «ευθύνη».
Χτες κατήγγελλαν, σήμερα υπηρετούν. Χτες φώναζαν, σήμερα υπογράφουν. Δεν ζητούν συγγνώμη, ζητούν ψήφο. Δεν αλλάζουν ιδέες, αλλά αφηγήματα. Και απαιτούν από τους άλλους να τους ακολουθήσουν, να ξεχάσουν, να κάνουν πως δεν είδαν.

Το πολιτικό σύστημα δεν αλλάζει από αυτούς που το έμαθαν απ’ έξω. Από εκείνους που έμαθαν να ζουν μέσα του, να το δικαιολογούν, να το συντηρούν. Είναι άνθρωποι που δεν λένε ψέματα συνειδητά. Τα πιστεύουν. Κι αυτό είναι το πιο επικίνδυνο.
Όλα αυτά έγιναν γιατί κάποια στιγμή βαρεθήκαμε την πολιτική. Την υποτιμήσαμε. Την αφήσαμε στους πρόθυμους. Και οι πρόθυμοι, όταν μεθύσουν από εξουσία, δεν φεύγουν εύκολα.
Μένουν.
Και μας κουνάνε το χέρι, σαν να μην έγινε τίποτα.

Η Φωτογραφία από την ταινία, Η Ντροπή / Shame» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν (1968)