Η Σιωπή των Προθύμων

Υπάρχουν στιγμές που η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα. Είναι στάση. Και όταν οι ισχυροί παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, η σιωπή μετατρέπεται σε συνενοχή.

Η επέμβαση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών εκτός διεθνούς νομιμότητας δεν είναι μια ακόμη πράξη «σκληρού ρεαλισμού». Είναι μια επικίνδυνη διολίσθηση σε έναν κόσμο όπου οι κανόνες ισχύουν μόνο όταν εξυπηρετούν. Όταν το δίκαιο γίνεται επιλεκτικό, παύει να είναι δίκαιο.

Το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν δεν δικαιούται καμία πολιτική εξιδανίκευση. Η αντίθεσή μας είναι δεδομένη. Όμως η καταδίκη ενός αυταρχικού καθεστώτος δεν αποτελεί άδεια για παραβίαση των κανόνων που υποτίθεται πως προστατεύουν τους Λαούς.

Ο απολογισμός των νεκρών είναι βαρύς. Ανάμεσά τους και ο θρησκευτικός ηγέτης της χώρας, με προφανείς πολιτικές συνέπειες. Μαζί δεκάδες άλλοι. Και μέσα σε αυτή τη σκοτεινή λίστα, μαθήτριες από ένα σχολείο που βρέθηκε στο πεδίο της φωτιάς. Ένα σχολείο που θα έπρεπε να φιλοξενεί φωνές, κιμωλίες και τετράδια ανοιγμένα στο φως. Αντί γι’ αυτό, σκόνη, συντρίμμια, παιδικά σακίδια σκεπασμένα από στάχτη. Ο βομβαρδισμός ενός σχολείου δεν είναι «παράπλευρη απώλεια». Είναι η πιο ωμή ήττα της ανθρωπότητας. Εκεί δεν συγκρούονται στρατηγικές, συγκρούονται αξίες.

Καμία γεωπολιτική ανάλυση δεν μπορεί να ξεπλύνει την εικόνα ενός παιδικού θρανίου κάτω από τα χαλάσματα. Καμία επίκληση «εθνικής ασφάλειας» δεν μπορεί να μετατρέψει τον φόβο ενός παιδιού σε στατιστικό στοιχείο. Όταν πέφτουν βόμβες σε σχολεία, πλήττεται η ίδια η ιδέα του μέλλοντος.

Η Ευρώπη όφειλε να μιλήσει με φωνή αρχών. Αντί γι’ αυτό, αρκετές πρωτεύουσες προτίμησαν τις ισορροπίες. Η Ελλάδα ειδικά επιλέγει για ακόμη μία φορά τη βεβαιότητα της ευθυγράμμισης. Η άκριτη προσήλωση σε κάθε αμερικανική επιλογή, παρουσιάζεται ως ρεαλισμός. Στην ουσία, όμως, είναι μια μορφή εξωτερικής πολιτικής χαμηλών προσδοκιών. Μια χώρα που επικαλείται καθημερινά το διεθνές δίκαιο απέναντι στις δικές της απειλές, δεν μπορεί να το αντιμετωπίζει επιλεκτικά αλλού.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η στάση της Ισπανίας ξεχωρίζει. Υπενθυμίζει ότι συμμαχία δεν σημαίνει υποταγή. Η θέση μας πρέπει να είναι διπλά καθαρή: καταδικάζουμε το θεοκρατικό καθεστώς και την επέμβαση εκτός διεθνούς πλαισίου.

Η σιωπή των προθύμων προσφέρει προσωρινή άνεση, αλλά διαβρώνει την αξιοπιστία, στενεύει τον ορίζοντα και αποδυναμώνει τα επιχειρήματα. Στο τέλος, τα κράτη κρίνονται όχι μόνο από τους συμμάχους που διατηρούν, αλλά από τις αρχές που υπερασπίζονται. Όταν οι αρχές γίνονται διαπραγματεύσιμες, η σιωπή δεν είναι επιλογή. Είναι παραίτηση.