Σημαίες χωρίς βάρος

Υπάρχουν ακόμη σημαίες που ανεμίζουν χωρίς να θυμούνται τι κουβαλούν. Στέκονται ψηλά, όχι από περηφάνια, αλλά από συνήθεια. Τις σηκώνει ένας αέρας που δεν ρωτά, ένας αέρας που έχει ξεχάσει να διακρίνει ανάμεσα σε γιορτή και άλλοθι.

Στις πλατείες, τα βλέμματα δεν σηκώνονται πια προς τα πάνω. Έχουν κατέβει χαμηλά, στο ύψος της καθημερινής διαπραγμάτευσης. Εκεί όπου η ιστορία δεν είναι βάρος αλλά διακόσμηση. Ένα πανί που αλλάζει χρώματα ανάλογα με την περίσταση, χωρίς ποτέ να λερώνεται.

Κάποτε οι σημαίες είχαν βάρος. Μύριζαν ιδρώτα, καμένο χώμα, απώλεια. Δεν ήταν σύμβολα, ήταν συνέπειες. Σήμερα τις κρατάμε ελαφριές, σχεδόν διάφανες, για να μην ενοχλούν. Για να μην μας θυμίζουν ότι κάποτε έπρεπε να διαλέξουμε πλευρά.
Και ίσως αυτό είναι το πιο βολικό ψέμα της εποχής μας. Ότι μπορούμε να τιμάμε χωρίς να θυμόμαστε. Να στεκόμαστε χωρίς να συμμετέχουμε. Να ανεμίζουμε χωρίς να πιστεύουμε.

Οι δρόμοι γεμίζουν ήχους, τελετές, λόγια μεγάλα και προσεκτικά ισορροπημένα. Μα κάτω από αυτά υπάρχει μια σιωπή που δεν κρύβεται πια. Είναι η σιωπή εκείνων που έμαθαν να ζουν χωρίς βάρος. Που προτίμησαν την ελαφρότητα από την ευθύνη.
Εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση που επιμένει. Ότι η αγάπη για την πατρίδα πρέπει να φαίνεται. Να κυματίζει, να φωνάζει, να αποδεικνύεται. Ότι αν δεν την επιδεικνύεις, την έχεις προδώσει.
Κι όμως, υπάρχει και μια άλλη αγάπη. Πιο σιωπηλή, πιο επίμονη. Αυτή που δεν φωτογραφίζεται.
Είναι η αγάπη που ακούει Μάνο Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη και δεν χρειάζεται εμβατήρια. Που διαβάζει Οδυσσέα Ελύτη, Γιάννη Ρίτσο, Γιώργο Σεφέρη και βρίσκει εκεί μια Ελλάδα που δεν χωράει σε παρελάσεις.
Μια Ελλάδα που δεν ζητά αποδείξεις.
Δυστυχώς αυτή η σιωπή είχε και ένα κόστος. Άφησε χώρο.
Και μέσα σε αυτόν τον χώρο φύτρωσαν οι επαγγελματίες της συγκίνησης. Αυτοί που μπέρδεψαν την αγάπη με την κατοχή. Που φόρεσαν τα σύμβολα σαν στολή και τα χρησιμοποίησαν σαν ασπίδα.
Κι έτσι, το μπλε άρχισε να βαραίνει.
Όχι γιατί άλλαξε. Αλλά γιατί άλλαξαν τα χέρια που το κρατούν.
Γιατί άλλο είναι το σύμβολο και άλλο αυτός που το σηκώνει. Άλλο η ιστορία ως γνώση και άλλο ως άλλοθι. Άλλο η μνήμη ως ευθύνη και άλλο ως εύκολη συγκίνηση.

Ίσως τελικά αυτό να φοβόμαστε. Όχι την ιστορία, αλλά την αλήθεια της. Ότι τίποτα δεν σηκώνεται ψηλά αν δεν έχει πρώτα περάσει από το έδαφος. Ότι καμία σημαία δεν αξίζει αν δεν έχει αγγίξει τη λάσπη.
Και τότε, για μια στιγμή, ο αέρας κοπάζει. Οι σημαίες μένουν ακίνητες. Και αποκαλύπτεται αυτό που αποφεύγουμε να δούμε.
Ότι δεν έγιναν ελαφριές μόνες τους.
Εμείς τις αδειάσαμε. 

Δείτε λιγότερα