Είμαστε μέσα στη τηλεόραση

Τον χρόνο τον μετράμε με γεγονότα, μόνο, που σήμερα, είναι τηλεοπτικά. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Όταν η υπόθεση Ζαχόπουλου αρχίζει να ξεθυμαίνει και ως εκ τούτου να μην προκαλεί το ανάλογο τηλεοπτικό ενδιαφέρον, θα αντικατασταθεί πάραυτα. Βεβαίως και τα γεγονότα είναι πραγματικά, μόνο που αποτελούν αφορμή για το σενάριο, που θα ικανοποιήσει την αδηφαγία των τηλεθεατών
Υπόθεση Αλεξ, Ζωνιανά, Ομόλογα Πυρκαγιές, βουλευτικές εκλογές, εκλογές στο ΠΑΣΟΚ. Κάποια από τα γεγονότα που μας κράτησαν συντροφιά το χρόνο που πέρασε, δεν χρειάζεται βέβαια να θυμίσουμε ότι το επόμενο έριχνε στην λήθη το προηγούμενο. Και αν το επόμενο έχει πλοκή, όπως η υπόθεση Ζαχόπουλου που παρακολουθούμε αυτές τις μέρες με απανωτές αυτοκτονίες ροζ περιτύλιγμα και πολιτικό σασπένς, ποιος χέζει τους πυρόπληκτους της Ηλίας.
«Είμαστε μέσα στη τηλεόραση και όχι απέναντι της…» υποστηρίζει ο Παντελης Μπουκαλας, το τηλεχειριστήριο δεν το κρατάμε εμείς, δεν το ελέγχουν τα χέρια και το μυαλό μας... το κρατάει το ίδιο το καθηλωτικό κουτί, ο μέγας πολτοποιός, δηλαδή το σύστημα παραγωγής και διακίνησης εικόνων, κοσμοειδώλων, απόψεων, αισθημάτων. Κατά συνέπεια, είναι τουλάχιστον αφελές να διακηρύσσεται πως η λύση του προβλήματος είναι απλούστατα, ισοδύναμη με το πάτημα ενός κουμπιού.
………………………………………………………………………………………….
Πως, τα πραγματικά, κατά τα άλλα γεγονότα, παρουσιάζονται στο γυαλί για να ικανοποιήσουν τους μπανιστιρτζήδες, ιδού: «Δύο βδομάδες τώρα, μέσα στο παιχνίδι των μελετημένων διαρροών και αποκαλύψεων, που οι μισές έχουν σαφή τον χαρακτήρα της κατασκευής και σαφέστερη την πρόθεση της παραπληροφόρησης, καταλύθηκαν τα όρια ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, ανάμεσα στο δημοσιεύσιμο και το μη ανακοινώσιμο. Αρχές, μηχανισμοί και ποικίλα «κέντρα» τροφοδοτούν αδιαλείπτως με «συγκλονιστικές αποκλειστικότητες», σκαμπρόζικες ή μη, ένα κοινό που από την αχορταγιά του τείνει να μεταμορφωθεί σε γιγάντιο οφθαλμό. Κι ενώ το ιατρικό και το δικαστικό απόρρητο (και το αστυνομικό, αν υπάρχει) περιφρονούνται για να εξυπηρετηθούν άδηλοι σχεδιασμοί, βρέθηκε άνθρωπος, ο διευθυντής Τύπου του πρωθυπουργού, Γιάννης Ανδριανός, να επικαλεστεί μες στην ταραχή του το «δημοσιογραφικό απόρρητο» για να μπαλώσει τα αμπάλωτα. Δεν έχουμε παρά να ακούσουμε κάποια στιγμή τον κ. Ρουσόπουλο να επικαλείται επίσης το δημοσιογραφικό απόρρητο, ως πρώην δημοσιογράφος, ώστε να «εξηγήσει» γιατί ενίοτε ενημερώνει μη ενημερώνοντας».

Ο αριστερός στην πράξη

Στην εποχή που βασιλεύει η σύγχυση των ιδεών η ισοπέδωση των Αξιών, καλό είναι που και που να προσδιορίζουμε τους όρους, της αριστεράς και της δεξιάς. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, καλά και κακά παιδιά υπάρχουν παντού, αυτό όμως δεν αποτελεί προσδιορισμό. Οικολόγοι φεμινιστές, αντιρατσιστές δημοκράτες, αντιμπεριαλιστές, υπερασπιστές του πολιτισμού και των άξιων, φιλειρηνιστές, κινούνται ελεύθερα και στους δύο χώρους.
Πως θα ορίζαμε τον πραγματικό αριστερό σήμερα; Αξίζει η απάντηση του Χρήστου Γιανναρά στο παραπάνω ερώτημα:
«Πραγματικά αριστερός είναι σήμερα και ήταν πάντα ο πολίτης που μάχεται για κοινωνιοκεντρικές (όχι ατομοκεντρικές) προτεραιότητες. Για προτεραιότητα της κοινωνίας των πολιτών, όχι της απρόσωπης οικονομίας της αγοράς. Για κράτος πρόνοιας, κράτος δικαίου. Για θεσμούς κοινωνικού ελέγχου της εξουσίας. Για να είναι κοινωνικά αγαθά το νερό, ο ηλεκτρισμός, οι συγκοινωνίες, οι επικοινωνίες, η παιδεία, η συνεχιζόμενη εκπαίδευση, η παροχή υπηρεσιών από το κράτος στον πολίτη. Nα μη γίνονται αντικείμενο κερδοσκοπίας τα κοινωνικά αγαθά, να μην τα εκμεταλλεύεται ο έμπορος ιδιώτης, αλλά ούτε και ο συνδικαλιστής, να μην καπηλεύεται τα κοινωνικά αγαθά η βολεμένη δημοσιοϋπαλληλία ή η κομματική «νομενκλατούρα».
Aριστερός είναι σήμερα όποιος απαιτεί αμείλικτη αξιοκρατία, θεσμούς κριτικού ελέγχου της ποιότητας, της ευσυνειδησίας, της δημιουργικής προσφοράς. Oποιος μάχεται για να λειτουργούν πειθαρχικά συμβούλια, επιθεωρητές, ελεγκτές, που να προστατεύουν τον φτωχό και αδύναμο από την αυθαιρεσία, τον δεσποτισμό και τη ραστώνη του κρατικού υπαλλήλου. Aριστερός σήμερα είναι όποιος διεκδικεί σχολεία αριστούχων, δηλαδή ίσες ευκαιρίες κοινωνικής ανάδειξης για φτωχούς και πλούσιους. Oποιος απαιτεί κάθαρση των πανεπιστημίων από την κομματική (ή παραταξιακή) ευνοιοκρατία.
Πραγματικά αριστερός ήταν και θα είναι πάντα αυτός που μάχεται για την ποιότητα ζωής που είναι οι σχέσεις κοινωνίας της ζωής, για την πραγμάτωση της κοινωνίας των προσώπων, την αναχαίτιση της ατομοκρατίας, της ζούγκλας των εγωκεντρισμών ή της κολεκτίβας των αδιαφοροποίητων ατόμων. Kατά τούτο ο πραγματικά αριστερός σήμερα δίνοντας προτεραιότητα στην κοινωνία των σχέσεων, έχει το κουράγιο να παίρνει κριτικές αποστάσεις από τον μηχανιστικό μαρξιστικό κοινωνισμό, που αποδείχθηκε παραγωγός και μήτρα στυγνού ολοκληρωτισμού τόσο ως καθεστωτικό όσο και ως κομματικό μόρφωμα.»
Οι προσδιορισμοί αναγκαίοι, γιατί οι κομματικές ταμπέλες δεν κρύβουν πάντα την αλήθεια

Το ΣΥΝ των φίλων

Τελικά δεν είμαι μόνος μου, αυτά τα χριστουγεννιάτικα και τα πρωτοχρονιάτικα κείμενα λίγο πολύ μοιάζουν. Κάτι τα υπαρξιακά προβλήματα, ο χρόνος που βαραίνει, τα φώτα που σκοτεινιάζουνε ψυχές. Είναι και τα παραμύθια, τα παλιά που θυμόμαστε και αυτά που φτιάχνουμε για να αντισταθούμε. Το κείμενο, που διάλεξε η Άλεφ για να μας ευχηθεί, το ίδιο υπόλοιπο με το δικό μου έβγαλε, Μείον. Οι απολογισμοί μας τρομάζουν πάντα, ευτυχώς έχουμε τα χέρια των φίλων μας για να προσθέτουν στην ψυχή μας.
«Το περιφέρω από ημερολόγιο σε ημερολόγιο, συνήθως λίγο πριν το τέλος. Τα τελευταία χρόνια, όμως, το ‘χω κόψει εντελώς. Φαντάζεσαι και να έχει δίκιο ο Μπόρχες; Αναλογίζομαι με τρόμο. Στην μικρή οθόνη: βιασμοί, λιμοί, καταποντισμοί, φωτιές. Δολοφονίες για δυο πατημασιές στη χλόη. Ειδήμονες παντός καιρού, αλαζονεία και μωρία.Στις προθήκες: Εκο, Μπόρχες και Κούντερα, Νύφες και Μάγισσες, ο αχταρμάς. Στις προτιμήσεις των αναγνωστών, ούτε λόγος, το βιβλίο της Μαγείας.Στις δισκοθήκες: Κοκκίνου, Μαζωνάκης, Βανδή κι ένας καινούργιος: «Ήταν η ζωή μου κόλαση και την έκανες απόλαυση». Η απολαυστικά κολασμένη ζωή μας.Στο θέατρο: σχήματα παλιά και τηλεοπτικά, το θέατρο ενίοτε και… ταμείο επικουρικό της «μικρής οθόνης».Στη νύχτα: η ισχύς εν τη ενώσει, Μαρινέλλα- Ρέμος, Τερζής – Παπαρίζου και ο Λευτέρης Πανταζής ξαναβρίσκει την Άντζελα. Οι παλιοί συνεργάζονται με φειμστορίτες και ντριμστορίτες αφού προηγουμένως τους έχουν κατηγορήσει.Στους δρόμους: ο θάνατός σου, η ζωή μου. Το αμάξι που με εμποδίζει να περάσω, το χέρι που μ’ ακουμπά στον αγκώνα, ο σιδηρολοστός που χαιρετά την… τσάντα μου. Πέντε πυροβολισμοί για μια σχεδόν άδεια τσάντα! Μια ζωή πια σαν άδειο πουκάμισο, την οποία καλείσαι για να γεμίσεις. Με όποια επιλογή θα βαραίνει εις το άπειρο. Με όποια πράξη θα επιβαρύνει εις το διηνεκές το ανθρώπινο γένος.Αρκεί η επιλογή του ενός. Ο Σοπενάουερ είχε δίκιο: εγώ είμαι η άλλη.Η χλόη που πατιέται στο δικό μου χωράφι βρίσκεται. Ο σιδηρολοστός, μου βαραίνει τα χέρια.«Ο Άμλετ του Σέξπιρ εκθέτει το αιώνιο πρόβλημα του ανθρώπου που έχει μεγαλύτερο ηθικό ανάστημα από τους συνανθρώπους του, μα που οι πράξεις του αναγκαστικά επηρεάζουν και επηρεάζονται από τον χαμερπή πραγματικό κόσμο». Μήπως να κάναμε το «Μαρτυρολόγιο» του Ταρκόφσκι παρόν; Σαν ένα ανέκδοτο του στυλ… έχω ένα ευχάριστο και ένα δυσάρεστο, από πού ν’ αρχίσω; Το δυσάρεστο είναι ότι γύρω μας το απόλυτο μπάχαλο. Το ευχάριστο ότι, άμα θέλω, μπορώ να βάλω κι εγώ ένα χέρι»

Ο λύκος που έγινε αρνάκι

Συνήθως τα υπαρξιακά προβλήματα, αναδύονται αυτές τις μέρες, με περισσότερη ένταση. Είναι τα μείον των απολογισμών, η αδυναμία των προϋπολογισμών, τα χρόνια που βαραίνουν και δεν αφήνουν περιθώρια για επενδύσεις. Το «ότι φάμε και ότι πιούμε», δεν μπορούμε δυστυχώς να το πούμε όλοι, οπότε, θα το ρίξουμε στα παραμύθια, αυτά που μας μεγάλωσαν όπως τα μάθαμε, και αυτά που μας κρατάνε ζωντανούς όπως θέλουμε πλέον εμείς να τα λέμε. Άλωστε εκείνο το παράπονο, τα παιδιά και τους μεγάλους επισκέπτεται. Το στάδιο των πολλών απαιτήσεων, το έχουμε περάσει προ πολλού. Ούτε δόξα ούτε χρήμα. Πολύ λίγα είναι αυτά που ζητάμε σήμερα, γι' αυτό και το παράπονο. Έτσι είναι κυρία μου, στα παραμύθια όταν το παράπονο μας πνίγει, γινόμαστε και θύτες…
………………………………………………………………………………………….
«Κάποιος να μας περιμένει. Κάποιος να μας θυμάται. Κάποιος να μας πονάει. Τα κόκκινα σκουφάκια έχουν πάψει να είναι στη μόδα κάτι δεκαετίες τώρα, αλλά η αποπλάνηση συνεχίζει να έλκει τους ανά πάσα στιγμή δωρητές σωμάτων. Η εξέλιξη μουτζουρώνει τα χρώματα των ονείρων, ο κακός λύκος έγινε μαλάκας λύκος και το κοριτσάκι με το πάλαι ποτέ κόκκινο σκουφί γέρασε, γέρασε με σημείο αναφοράς το λύκο πάντως. Κι αν αναποδογυρίζαμε τα παραμύθια; Αν φέρναμε τα μέσα τους έξω; Αν ο λύκος ήταν καλός και κακό του κοριτσάκι; Πάλι το ίδιο τέλος θα είχε η ιστορία; Επί τους ουσίας ναι. Ο θύτης και το θύμα είναι ρόλοι εναλλασσόμενοι, αενάως, Όποτε ; Ο, τι έκανες έκανες. Την επόμενη σεζόν θα είμαι εγώ ο θύτης.»
…………………………………………………………………………………………

Παράπονο, παράπονο όχι να μας πιάσουν και τα κλάματα. Την επόμενη χρονιά θα είμαι εγώ ο θύτης...

Στο ίδιο έργο θεατές

Πρώτες μέρες του χρόνου, του χρόνου που τρέχει, πιο γρήγορα για τους μεγάλους και τους αναγκάζει σε τεχνάσματα. Φέτος πρόσθεσα στην ηλικία μου επτά χρόνια. Για επτά χρόνια θα έχω το κεφάλι μου ήσυχο, δεν πάει να τρέχει αυτός, εγώ δεν κουνιέμαι ρούπι.
………………………………………………………………………………………….
Για ποιον κεφαλικό φόρο μου μιλάτε. Αν δεν πληρώσεις προκαταβολικά τα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων, μέχρι την καταληκτική ημερομηνία ο φόρος διπλασιάζεται. Αυτό θα πει δίκαιο φορολογικό σύστημα.
………………………………………………………………………………………….Πρώτες μέρες του χρόνου και η επικαιρότητα, βρωμάει από τα λερωμένα τα άπλυτα του δημοσίου. Αλήθεια πόσες ιδιωτικές αμαρτίες ξεπλένουν μια δημόσια; Το δόγμα της δημοσιότητας όλα στο φως καταπίνει τη βασική αρχή της δημοκρατίας, τη συμμετοχή των πολιτών στις δημόσιες υποθέσεις. Και αν συνεχίσουμε να παρακολουθούμε μη περιμένουμε οι ευχές, που συνηθίζονται τις πρώτες μέρες του χρόνου να πιάσουν τόπο. Άλλος ένα χρόνος με εμάς θεατές δειγματοληψίας σκανδάλων. Άλλος ένας χρόνος, με τους πολιτικούς να μην έχουν καμία σχέση με τους πολίτες. Με τους πολιτικός, που είναι ξεκομμένοι από τα λαϊκά προβλήματα, που το ενδιαφέρον τους εστιάζεται στις προσωπικές φιλοδοξίες και στην οικονομική ισχύ. Έτσι, για να απαντήσουμε και στο ερώτημα οι δημόσιες αμαρτίες εμφανίζονται ως μοιραίες, αναγκαίες και αναπότρεπτες.
………………………………………………………………………………………….
Ξετυλίγοντας την υπόθεση Ζαχόπουλου, για μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο κάνουν λόγο στο Υπουργείο Πολιτισμού. Αυτό θα πει σύγχρονος πολιτισμός.
………………………………………………………………………………………….
Η ευχή για την καινούργια χρονιά νομίζω βγαίνει από τα συμφραζόμενα…

Όνειρα και παραμύθια θα μου πεις, πες μου και αλλά

Για το χρόνο χθες, για το χρόνο και σήμερα. Ωραία φεύγουν τα χρόνια και σε απελευθερώνουν από το βάρος τους, για να πάρουμε και την αισιόδοξη άποψη. Οι απολογισμοί είναι το πρόβλημα, γιατί όπως και να το κάνουμε δεν πρέπει να κάνουμε ταμείο; Οι χρόνοι είναι κάθετες γραμμές που περικλείουν ότι θυμόμαστε και ότι μας αρέσει, ακόμα και αυτά που μας πληγώνουν αλλά που χρειάζεται που και που να μπαίνουν στα έξοδα για να βγαίνει το υπόλοιπο χωρίς χρέη.
…………………………………………………………………………………………..
Αυτό που μας λερώνει γύρω μας είναι η ζωή και η πραγματικότητα. Ζητήσαμε εμείς τέτοια ένδεια αισθημάτων; Ονειρευτήκαμε εμείς την εξορία της ηθικής; Έτσι έγινε; Οι αγάπες που χάσαμε είναι όλα τα λεφτά; Ή εκείνες που δεν ήρθαν ποτέ; Κουραστήκαμε να μαθαίνουμε αριθμητική με τις απώλειες.
………………………………………………………………………………………….. Ο χρόνος δεν μετράει για όλους το ίδιο, σε μερικούς αρκούν οι ισολογισμοί των λογιστών. Αρκεί το συν των υλικών για να είναι ευτυχισμένοι. Ο λόγος γι’ αυτούς που κρατάνε άρρηκτους τους δεσμούς με την παιδική αθωότητα και με μια σπίθα μπορεί ακόμα να πάρουν φωτιά, όχι για να καούν αλλά για να φωτίσουν.
Οι άλλοι θα καούν, από τριβή μεταξύ τους, θα πέσουν στο λάκκο που άνοιξαν και θα χαθούν στα έγκατα. Αλλά και χωρίς αυτά έτσι και αλλιώς είναι καμένοι και δεν χρειάζεται φωτιά γι’ αυτό.
…………………………………………………………………………………………..
Για μας που κάνουμε όνειρα για το χρόνου, όπως: «του χρόνου θα πάρω ποδήλατο», «θα ξεκινήσω γυμναστική», «θα κόψω το τσιγάρο»,«θα πάω ταξίδι στη Κούβα», «θα διαβάσω ένα βιβλίο το μήνα», «θα πάρω γάτο. Μπορεί και να ερωτευτώ. Για μας που κάνουμε όνειρα για του χρόνου, πώς να σημειώσουμε την ήττα μας σ΄ αυτό το αχανές τοπίο της λησμονιάς;

Χριστούγεννα και πάλι

Είναι ο χρόνος που οδηγεί στους απολογισμούς, κάτι σαν χαιρετισμός αυτού που φεύγει σ’ αυτόν που έρχεται. Το δράμα είναι ότι θα συνεχίσουμε το κυνήγι μαγισσών, αγνοώντας επιδεικτικά τις αποτυχίες του παρελθόντος, και χωρίς κανένα σημείο βεβαιότητας για το αποτέλεσμα.
Εκείνη την ελευθέρια που αναζητούσα, ακόμα δεν κατάφερα να την συναντήσω. Ακόμα μια βουτιά στα μαρξιστικά μου ιδεώδη, μήπως και βρω μια εξήγηση. Οι πράξεις των πρώην συντρόφων μου με απογοήτευσαν. Παρ’ όλα αυτά επιμένω στη θεωρία, ας είναι μακριά από την πράξη, ίσως μου δώσει μια εξήγηση, κάποια αμυδρά ελπίδα, ότι μπορεί με άλλες εφαρμογές κάτι να γίνει.
…………………………………………………………………………………………Η καταστροφή επικυρωμένη από το χρόνο αποκτά ιδιαίτερη αξία. Χρειάζεται χρόνος τελικά για να αποκτήσουν τα γεγονότα κάποια αξία. Όταν μετά από χρόνια θα παρακολουθούμε την σημερινή πραγματικότητα, σε κάποια ταινία - δεν θα είναι επιστημονικής φαντασίας - ίσως τότε αντιληφθούμε το μέγεθος της καταστροφής.
…………………………………………………………………………………………..
Μήπως ο χρόνος περνάει πιο γρήγορα τώρα που μεγαλώνουμε;. Νοιώθω τη ζωή να μου ξεφεύγει από τα χέρια. Ένα τρενάκι που τρέχει στο κάμπο χωρίς μηχανοδηγό. Κοιμάσαι χειμώνα και όταν ξυπνάς έχει φθάσει άνοιξη. Ώσπου να γίνει πανσέληνος έχουμε χάσιμο φεγγαριού. Οι άνθρωποι δεν κάνει να σκέφτονται, ούτε που ονειρεύεται κανείς σήμερα, είναι λέει χάσιμο χρόνου. Άκοσμα και ο έρωτος στα χρέη τους μπαίνει, και τον αποκαλούν δημόσιες σχέσεις.
…………………………………………………………………………………………..
Μήπως ο χρόνος τρέχει, ανάλογα με την ταχύτητα της εξέλιξης; Στο τέλος θα μας μείνουν οι συσκευές. Προχθές δεν είχαμε Χριστούγεννα; Πάλι;