Η ανυπομονησία της εποχής

Ή πώς μάθαμε να φτάνουμε πριν ακόμη ξεκινήσουμε

Υπάρχει μια παράξενη νεύρωση στον σύγχρονο άνθρωπο. Δεν είναι ακριβώς άγχος, ούτε φόβος. Είναι η αδυναμία να παραμείνει για λίγο μέσα σε αυτό που συμβαίνει, χωρίς να επιθυμεί να έχει ήδη συμβεί το επόμενο.

Βιάζεται ακόμη κι όταν δεν έχει πού να πάει.
Ο Μίλαν Κούντερα, στη «Βραδύτητα», συνδέει την ταχύτητα με τη λήθη. Σαν να επιταχύνει ο άνθρωπος για να απαλλαγεί από τον εαυτό του. Να αφήσει πίσω μια σκέψη που τον ενοχλεί, μια αλήθεια που δεν τον βολεύει, μια ανάμνηση που επιμένει. Η ταχύτητα γίνεται μια μορφή φυγής με αξιοπρεπή ενδυμασία.

Κοιτάξτε γύρω μας. Περπατάμε κοιτάζοντας το κινητό, τρώμε χωρίς να γευόμαστε, ταξιδεύουμε χωρίς να βλέπουμε. Φωτογραφίζουμε το ηλιοβασίλεμα για να αποδείξουμε ότι υπήρξαμε μπροστά του, λες και η ομορφιά χρειάζεται μάρτυρα για να θεωρηθεί πραγματική.

Ακόμη και η αναμονή έχει γίνει προσβολή. Το ασανσέρ μάς εκνευρίζει, η ουρά μάς εξοργίζει, ο συνομιλητής που σκέφτεται πριν απαντήσει μάς φαίνεται ύποπτα αργός. Απαιτούμε τα πάντα έτοιμα, ακόμη και τα συναισθήματα. Θέλουμε την αγάπη χωρίς αναμονή, τη δικαίωση χωρίς διαδρομή, την ευτυχία χωρίς το τίμημά της.

Κερδίσαμε χρόνο, αλλά χάσαμε την ικανότητα να κατοικούμε μέσα του. Επιταχύναμε τις πράξεις, όχι την κατανόηση. Η τεχνολογία μπορεί να μεταφέρει μια είδηση σε δευτερόλεπτα, αλλά δεν μπορεί να μας μάθει να ακούμε έναν άνθρωπο.

Ίσως, λοιπόν, η βραδύτητα να μην είναι νοσταλγία για έναν κόσμο που χάθηκε. Είναι πράξη αντίστασης. Η άρνηση να είσαι διαρκώς διαθέσιμος, παραγωγικός, ενημερωμένος, παρών παντού και απών από τον εαυτό σου.

Γιατί ο άνθρωπος δεν χάνεται όταν αργεί. Χάνεται όταν παύει να αναρωτιέται πού πηγαίνει.
Και η μεγαλύτερη τραγωδία δεν είναι ότι τρέχουμε προς το μέλλον. Είναι ότι, όταν φτάσουμε, ίσως ανακαλύψουμε πως δεν ήταν εκεί η ζωή που αναζητούσαμε