Όταν το Πένθος Ζητά Εξουσία

Χρειάζομαι λίγες λέξεις ακόμα, για να δώσω συνέχεια στο χθεσινό κείμενο και να απαντήσω σε σχόλια φίλων. Όχι για να αναιρέσω, αλλά για να ορίσω καθαρότερα τα όρια.

Όταν το πένθος διεκδικεί πολιτικό ρόλο, οφείλει να περάσει από το φίλτρο της κριτικής, όχι για να αποδομηθεί, αλλά για να αποκτήσει σχήμα. Η μετάβαση από το μαντήλι του πένθους στο κοστούμι της πολιτικής κουβαλά πάντα μια επικίνδυνη ασάφεια.

Η κοινωνία δεν ζητά παγωμένους τεχνοκράτες ούτε κυνικούς διαχειριστές. Θέλει ανθρώπους που μπορούν να νιώσουν τον πόνο και να σταθούν σιωπηλοί μπροστά στην τραγωδία. Το συναίσθημα στην πολιτική λειτουργεί ως πυξίδα, όχι ως λάβαρο.

Η Μαρία Καρυστιανού, ως φωνή των Τεμπών, εξέφρασε μια καθολική κραυγή για Δικαιοσύνη. Στις πλατείες ενώθηκαν άνθρωποι διαφορετικών αφετηριών γύρω από ένα κοινό αίτημα λογοδοσίας, ασφάλειας και ενός κράτους δικαίου. Δεν κατέβηκε μια συντηρητική κοινωνία στον δρόμο. Κατέβηκε μια κοινωνία που ζητούσε θεσμούς που να λειτουργούν και δικαιώματα χωρίς εξαιρέσεις.

Το ρήγμα ανοίγει όταν αυτό το συλλογικό αίτημα μεταφράζεται πολιτικά με όρους που δεν το εκφράζουν. Όταν η ηθική αγανάκτηση υποκαθιστά το πολιτικό σχέδιο. Άλλο η μάνα που πενθεί και άλλο ο φορέας εξουσίας που οφείλει να εγγυηθεί καθολικά δικαιώματα. Το πένθος δεν γεννά αυτομάτως προοδευτική πολιτική.

Η ενσυναίσθηση θέτει προτεραιότητες, αλλά δεν κυβερνά. Δεν χτίζει ασφαλείς σιδηροδρόμους, δεν θωρακίζει το κράτος δικαίου, δεν εγγυάται τα δικαιώματα όλων. Οι πρόσφατες τοποθετήσεις για τις αμβλώσεις ανέδειξαν καθαρά το χάσμα: άλλα ζητήθηκαν στις πλατείες και άλλα ακούγονται σήμερα. Ο πολιτικός προσανατολισμός δεν μπορεί να είναι επιλεκτικός.

Όταν ένα κόμμα οικοδομείται κυρίως πάνω στη συγκινησιακή φόρτιση, χωρίς ιδεολογική συνέπεια και σύνδεση με τα πραγματικά αιτήματα της κοινωνίας, κινδυνεύει να λειτουργήσει ως βαλβίδα εκτόνωσης. Η εξουσία δεν φοβάται τέτοια σχήματα. Τα ενσωματώνει, και ενώ όλα μοιάζουν να αλλάζουν, το σύστημα παραμένει ανέγγιχτο.

Χωρίς να πυροβολούμε τη μάνα, το δίκιο της οποίας παραμένει ιερό, οφείλουμε να πούμε το αυτονόητο. Η δικαιοσύνη για τα Τέμπη είναι εθνικό στοίχημα. Η αποσύνδεσή της από το προοδευτικό φορτίο των πλατειών, ίσως αποδειχθεί η πιο βαριά ήττα της μνήμης τους.

Η πολιτική ιστορία είναι αμείλικτη. Όποιος επιχειρεί να χτίσει εξουσία πάνω σε μια πληγή, αγνοώντας τι πραγματικά ζήτησε η κοινωνία, καταλήγει συχνά να υπηρετεί, άθελά του, όσα υποσχέθηκε να πολεμήσει.