Η εξίσωση που δεν λύσαμε

Έχουμε μπερδέψει τις επιθυμίες μας με τις απαιτήσεις της ζωής. Μας έπεισαν πως για να ευτυχήσουμε χρειαζόμαστε περισσότερα, ενώ επιστρέφουμε διαρκώς στα ίδια λίγα. Έναν άνθρωπο να μας καταλαβαίνει, ένα σπίτι που να μας χωράει, μια δουλειά που να μας επιτρέπει να ζούμε, έναν ουρανό χωρίς βόμβες.

Δεν ζητάμε τον ουρανό με τ’ άστρα. Μια θέση κάτω από τον ουρανό ζητάμε, χωρίς φόβο και χωρίς την καθημερινή αγωνία της επιβίωσης.

Κοιτάξτε γύρω μας. Η εποχή παράγει θαύματα με βιομηχανικούς ρυθμούς. Οι μηχανές σκέφτονται, οι οθόνες προβλέπουν τις επιθυμίες μας, η πληροφορία ταξιδεύει ταχύτερα από τη σκέψη. Κι όμως, η ηρεμία παραμένει είδος πολυτελείας, η ελευθερία διαπραγματεύσιμο μέγεθος και η ειρήνη μια υπόσχεση που ανανεώνεται μετά από κάθε πόλεμο.

Κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό παράδοξο. Ο άνθρωπος έμαθε να λύνει εξισώσεις που κάποτε έμοιαζαν αδιανόητες, αλλά δυσκολεύεται να λύσει την απλούστερη. Πώς θα ζήσουμε μαζί;

Αυτή την εξίσωση την παραδώσαμε στους διαχειριστές της εξουσίας. Εκείνοι πρόσθεσαν συμφέροντα, αφαίρεσαν δικαιώματα, πολλαπλασίασαν υποσχέσεις και μοίρασαν την ευθύνη διά του μηδενός. Στο τέλος, ο λογαριασμός έρχεται πάντα στον ίδιο παραλήπτη, στον άνθρωπο που περιμένει να ζήσει τη ζωή του.

Κάπως έτσι, τα αυτονόητα έγιναν αιτήματα, τα αιτήματα διεκδικήσεις και οι διεκδικήσεις ενοχλητικές λεπτομέρειες στην ημερήσια διάταξη των ισχυρών.

Μόνο που η ζωή δεν είναι ημερήσια διάταξη. Είναι ο χρόνος που περνά, τα παιδιά που μεγαλώνουν, οι άνθρωποι που κουράζονται, τα χρόνια που χάνονται περιμένοντας να γίνει ο κόσμος λίγο πιο ανθρώπινος.

Μας ζητούν να θαυμάζουμε τις επιδόσεις, να χειροκροτούμε τις καινοτομίες, να συνηθίζουμε το αδιανόητο σαν να είναι καθημερινή είδηση. Την ίδια ώρα, εκατομμύρια άνθρωποι μετρούν το ψωμί, τον χρόνο, τις αντοχές τους. Η δυστυχία αποκτά στατιστική και η αγωνία διάγραμμα, λες και μια καμπύλη μπορεί να απαλύνει τον πόνο. Κι εμείς συζητάμε για το αύριο, ενώ για πολλούς το σήμερα παραμένει ένας στενός διάδρομος χωρίς έξοδο και χωρίς κανέναν να τους ακούει.

Η πρόοδος έχει νόημα όταν περισσεύει χώρος για τον άνθρωπο.

Γιατί, στο τέλος, η μεγαλύτερη αποτυχία ενός πολιτισμού είναι να μπορεί να φτάσει στα άστρα και να αφήνει τον άνθρωπο να ζητιανεύει μια θέση στη Γη.