Οι τελευταίοι γενναίοι

«Υπάρχουν ακόμα γενναίοι άνθρωποι;»
Υπάρχουν ερωτήσεις παιδιών που δεν ακούγονται σαν λέξεις. Ακούγονται σαν ρωγμές μέσα στον κόσμο. Μικρές, αθώες φράσεις που πέφτουν ξαφνικά πάνω στους μεγάλους και ανοίγουν εκείνο το κρυφό σημείο όπου κρύβονται όλα όσα φοβήθηκαν, όλα όσα πρόδωσαν, όλα όσα κάποτε πίστεψαν πως θα σώσουν.

Τι να απαντήσει σήμερα ένας πατέρας; Να δείξει στο παιδί του τους τηλεοπτικούς ήρωες με τα σιδερωμένα χαμόγελα; Τους προέδρους που μιλούν για ειρήνη πάνω από χάρτες βομβαρδισμένων πόλεων; Τους επαγγελματίες σωτήρες που κρατούν στο ένα χέρι τη σημαία και στο άλλο το τιμολόγιο του κόσμου;

Δύσκολη εποχή για τη λέξη «γενναίος». Τη λερώσαμε. Την καταντήσαμε σύνθημα, πολεμικό εφέ, διαφημιστικό διάλειμμα ανάμεσα σε δύο καταστροφές. Τη φορέσαμε πάνω σε ανθρώπους που δεν άντεξαν ούτε ένα βράδυ μόνοι απέναντι στη συνείδησή τους. Μάθαμε να χειροκροτούμε εκείνους που κατακτούν χώρες, όχι εκείνους που παλεύουν να κατακτήσουν τον εαυτό τους.

Κι όμως, οι γενναίοι υπάρχουν ακόμη. Κυκλοφορούν ανάμεσά μας αθόρυβα, σχεδόν αόρατοι, σαν παλιές λέξεις που σώθηκαν από τη φωτιά της εποχής. Είναι ο άνθρωπος που συνεχίζει να λέει την αλήθεια ενώ γνωρίζει καλά το κόστος της. Είναι εκείνος που επιμένει να μένει τρυφερός μέσα σε μια κοινωνία που ανταμείβει την αγριότητα. Είναι η γυναίκα που σηκώνει κάθε πρωί τη ζωή της στους ώμους χωρίς να ζητά έλεος ή χειροκρότημα. Είναι ο καλλιτέχνης που μαζεύει τα θραύσματα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και τα μετατρέπει σε τραγούδι, βιβλίο, ψίθυρο μέσα στο σκοτάδι.

Η γενναιότητα δεν κατοικεί πια στα όπλα. Τα όπλα είναι εύκολα. Το μίσος είναι εύκολο. Η βία του πλήθους είναι εύκολη. Δύσκολο είναι να παραμένεις άνθρωπος όταν ολόκληρος ο κόσμος σε εκπαιδεύει καθημερινά να ξεχάσεις τι σημαίνει άνθρωπος.

Οι τελευταίοι γενναίοι δεν φωνάζουν. Δεν χτίζουν μύθους γύρω από το όνομά τους. Σώζουν λίγο φως, λίγη σιωπή, λίγη αλήθεια μέσα στη μεγάλη φλυαρία του φόβου και του τρόμου.
Και ίσως τελικά από αυτούς τους αθόρυβους ανθρώπους να κρατιέται ακόμη όρθιος ο κόσμος.

Αφορμή το τραγούδι του Αλκινόου Ιωαννίδη "Πατρίδα"