ΕΙΚΟΣΙ ΤΡΙΑ

Έχω ένα παλιό χαρτί που ταξιδεύει μαζί μου περισσότερα από σαράντα χρόνια. Λίγες λέξεις, γραμμένες βιαστικά από έναν εικοσιτριάχρονο στρατιώτη στον Έβρο. Μια μικρή σελίδα που άντεξε τον χρόνο και κάθε τόσο επιστρέφει μπροστά μου.

Μαζί της επιστρέφει κι εκείνος ο νεαρός.

Ο Έβρος είχε τη σιωπή των τόπων όπου ο χρόνος αποκτά άλλο βάρος. Οι ώρες περνούσαν αργά και εγώ είχα βάλει ένα προσωπικό στοίχημα, να κρατήσω τον εαυτό μου όπως τον είχα φέρει μαζί μου.

Στον στρατό δεν μπήκα στη γλώσσα του στρατοπέδου. Τα αυτιά μου αυτενεργούσαν, άκουγαν επιλεκτικά. Οι βρισιές, οι στρατιωτικές εκφράσεις, εκείνο το «ψάρακας», το «στραβάδι», το «μαλάκα» και όλο το λεξιλόγιο της καθημερινότητας περνούσαν από δίπλα μου χωρίς να με αγγίζουν. Κρατούσα τις δικές μου λέξεις, τον δικό μου τρόπο να κοιτάζω.

Όταν έβγαινα με άδεια, οι φίλοι περίμεναν ιστορίες από τον στρατό. Εγώ είχα άλλα πράγματα να τους πω.
Έγραφα. Κάθε μέρα. Ασταμάτητα.

Εκατοντάδες σελίδες. Πρόσωπα, περιστατικά, κουβέντες, μικρές σκηνές που περνούσαν μπροστά μου και ζητούσαν να μείνουν. Ο δικός μου τρόπος να περνά ο χρόνος ήταν να τον καταγράφω.

Μια μέρα βρέθηκα, για πρώτη και τελευταία φορά, σε έναν οίκο ανοχής της Αλεξανδρούπολης. Ο φίλος μου είχε πληρώσει για να γαμήσει. Η υπόθεση τελείωσε σχεδόν πριν αρχίσει. Εγώ έμεινα στον χώρο αναμονής, από περιέργεια.

Μια γυναίκα εμφανίστηκε μπροστά μας και ύστερα άρχισε να περνά από δωμάτιο σε δωμάτιο. Τέσσερις άντρες, τέσσερις μικρές ιστορίες πίσω από κλειστές πόρτες. Παρατηρούσα τα πρόσωπα, τις κινήσεις, την αναμονή. Οι είσοδοι άνοιγαν και έκλειναν, οι άνθρωποι έμπαιναν και έβγαιναν, κι εγώ παρακολουθούσα έναν κόσμο άγνωστο σε μένα. Στα είκοσι τρία μου ήθελα να τον γνωρίσω.

Ανάμεσα σε όλες αυτές τις εικόνες, μια άλλη, στον ίδιο χώρο, έμεινε μέσα μου. Ένας βρώμικος, απωθητικός τύπος εμφανίστηκε μπροστά στην πουτάνα. Τον κοίταξε για λίγα δευτερόλεπτα και του είπε απλά: «Κλείσαμε για απόψε».

Δεν χρειάστηκε άλλη κουβέντα. Είχε κάνει κι εκείνη τη δική της επιλογή. Αυτό με είχε ενθουσιάσει. Ακόμη και σε έναν χώρο όπου όλα έμοιαζαν να έχουν την τιμή τους, υπήρχε ένα «μέχρι εδώ».

Έφυγα από εκεί γεμάτος εικόνες. Ήταν η πρώτη φορά που έβλεπα έναν τέτοιο κόσμο από τόσο κοντά και ήθελα να κρατήσω όσα είχα δει. Λίγο αργότερα βρέθηκα σε μια παραλία της Αλεξανδρούπολης. Ξάπλωσα στην άμμο, με τη θάλασσα μπροστά μου και τον αέρα στο πρόσωπο. Οι εικόνες της ημέρας ήταν ακόμη εκεί.

Πήρα ένα χαρτί. Και έγραψα.

«Ανάσκελα προσκέφαλο η άμμος
τα μάτια όπου και να κοιτάξουνε γαλάζιο
χίλια χρώματα ο Ήλιος μέσα από ένα δάκρυ φαίνεται
απαλή μουσική των κυμάτων ήχος
και ένα καράβι χάρτινο μου φαίνεται».

Τότε πίστευα πως έγραφα ένα ποίημα. Σήμερα βλέπω έναν νεαρό να αφήνει στη σελίδα τον τρόπο που έβλεπε τον κόσμο.

Πέρασαν περισσότερα από σαράντα χρόνια. Οι σελίδες πλήθυναν. Οι άνθρωποι άλλαξαν. Οι δρόμοι γέμισαν πρόσωπα. Η ζωή έφερε τις δικές της λέξεις.

Κι εγώ ακόμη ψάχνω εκείνες που έχουν ζήσει πριν μπουν στο χαρτί. Λέξεις που έχουν περπατήσει, αγαπήσει, θυμώσει, χάσει. Λέξεις που μπαίνουν σε μια πρόταση και αλλάζουν τον αέρα.

Από τότε κατάλαβα πως οι λέξεις που αξίζουν έχουν ζωή πίσω τους. Το ίδιο και οι άνθρωποι.
Γι’ αυτό θέλω ο καθένας να χωράει μέσα στη θέση του. Ο άνθρωπος της δίνει βάρος. Της δίνει ευθύνη. Της δίνει λόγο να υπάρχει.

Το προσωπικό μου στοίχημα στα είκοσι τρία, ήταν να φορέσω μια στολή χωρίς να φορέσω μαζί της έναν άλλον εαυτό.

Γ' αυτό επιστρέφω εκεί. Στον Έβρο. Στην άμμο. Στον νεαρό που ξάπλωσε δίπλα στη θάλασσα και πήρε ένα χαρτί για να γράψει.

Τότε δεν ήξερα πως εκείνες οι λίγες γραμμές θα με ακολουθούσαν μια ολόκληρη ζωή. Σήμερα ξέρω πως εκείνο το βράδυ δεν έγραψα απλώς ένα ποίημα.

Κράτησα τον εαυτό μου στα είκοσι τρία.