Δεν ξεχνάμε

Κάθε 18η Σεπτεμβρίου γυρίζουμε στο Κερατσίνι.

Εκεί όπου πριν από δεκατρία χρόνια ένας νέος άνθρωπος έπεσε νεκρός από το μαχαίρι ενός φασίστα. Ο Παύλος Φύσσας ήταν 34 χρόνων. Μουσικός, άνθρωπος της γειτονιάς του, με τη δική του φωνή και τα δικά του τραγούδια.

Εκείνο το βράδυ σώπασε η φωνή του. Δεν σώπασε όμως η ιστορία.
Η Χρυσή Αυγή χαρακτηριστικε εγκληματική οργάνωση και η ηγεσία της καταδικάστηκε. Τον Μάρτιο του 2026 το Εφετείο έκρινε εκ νέου ένοχους και τους 42 κατηγορούμενους που δικάζονταν σε δεύτερο βαθμό.

Τελειώσαμε; Όχι.
Δεν τελειώνεις εύκολα με τον φασισμό.

Τρεις ημέρες πριν από τη σημερινή επέτειο, ο Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίστηκε, έχοντας ολοκληρώσει την ποινή που του επιβλήθηκε για τη διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής. Έξω από τις φυλακές τον περίμεναν υποστηρικτές του. Ο ίδιος δήλωσε ότι επιστρέφει στην «πρώτη γραμμή».

Και μαζί επιστρέφει στη δημόσια συζήτηση το ενδεχόμενο ενός νέου πολιτικού φορέα.
Η Δημοκρατία έχει τους θεσμούς της. Έχει τη Δικαιοσύνη της. Έχει τους νόμους της.
Η κοινωνία όμως έχει και τη μνήμη της.

Δεν ξεχνάμε.
Δεν ξεχνάμε τον Παύλο. Δεν ξεχνάμε πού οδηγεί ο φασισμός όταν του ανοίγεται δρόμος.
Γιατί ο φασισμός δεν είναι μόνο μια οργάνωση. Δεν είναι μόνο μια σημαία, μια μαύρη μπλούζα, ένας ναζιστικός χαιρετισμός.

Είναι η φλέβα του μίσους που μπορεί να διαπεράσει μια κοινωνία. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος παύει να βλέπει άνθρωπο απέναντί του. Είναι η στιγμή που ο φόβος γίνεται πολιτικό εργαλείο και η βία εμφανίζεται σαν λύση.

Ο Μάνος Χατζιδάκις είχε μιλήσει για το κτήνος που υπάρχει μέσα μας και περιμένει τις συνθήκες για να μεγαλώσει.

Γι’ αυτό η μάχη αρχίζει πολύ πριν από το μαχαίρι.
Αρχίζει στο σχολείο. Στην οικογένεια. Στη γλώσσα. Στην Παιδεία. Στην ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε το σκοτάδι πριν γίνει πράξη.

Ο Παύλος Φύσσας δεν χρειάζεται εκδίκηση.
Χρειάζεται μνήμη.
Και η μνήμη έχει μόνο μία δουλειά.
Να μην αφήνει το σκοτάδι να παρουσιάζεται ξανά σαν αυγή