Που αλλού

Φεύγει σιγά σιγά το καλοκαίρι, μαζί του και τα όνειρα της «θερινής νυχτός». Η συνεχιζόμενη κατάρρευση του κυρίαρχου παγκόσμιου οικονομικού συστήματος, μας εγγυάται ένα Φθινόπωρο, που η απροσδιόριστη μελαγχολία, θα γίνει βάσιμη φοβία. Οι «ανώνυμες» αγορές, κάνουν πόλεμο με τις κοινωνίες. Ανεργία, ύφεση φτώχεια. Τα κράτη αδυνατούν να προβάλλουν αντίσταση, αδυνατούν να προστατεύσουν τους πολίτες. Τα κράτη καταρρέουν γίνονται φτωχά. Ο καπιταλισμός, που εφάρμοσαν όλα αυτά τα χρόνια, δεν χωράει στα στενά τους όρια, αρχίζει να τους καταβροχθίζει. Σ’ αυτήν την πτωτική πορεία, που αλλού να καταφύγουμε;
Πάντα είναι καιρός για ποιητές, λέει σε μια συνέντευξη του ο Γιώργος Χρονάς, πόσο μάλλον σήμερα, που ο χειμώνας μας τρομάζει.
Δεν μπορώ να φανταστώ το κόσμο χωρίς τους ποιητές. Τι να γράψω εγώ για τον Τάσο Λειβαδίτη; Μόνο να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου.

“Τώρα μαθαίνουμε την υπομονή, πρόσωπα γεμάτα ρήγματα, όπου χωρούσαν λογιών κατατρεγμοί,
κι άλλοτε παλιοί μύθοι έστεκαν στο δρόμο και μας γύριζαν πίσω, λεηλασίες , πανικός , ερήμωση. Όμως είναι στιγμές που στη μνήμη κάποιου περνάει άξαφνα, μια αχνή σκηνή απ’ τ’ αλλοτινά τα μεγάλα, και τότε οι ζητιάνοι μαζεύουνε το χέρι τους,
σαν νάναι αρκετό, για σήμερα, το κέρδος”
Τάσος Λειβαδίτης Ποίηση ( Τομος 2)
TA XEIPOΓPAΦA TOY ΦΘINOΠΩPOY 1990 (εκδόθηκε μετά το θάνατό του ποιητή)
…η σιωπή κάνει τον κόσμο πιο μεγάλο, η θλίψη πιο δίκαιο
…κι ο έρωτας είναι η τρέλα μας μπροστά στο ανέφικτο να γνωρίσει ο ένας τον άλλο…
Ολόκληρη η ζωή μου δεν ήταν παρά η ανάμνηση ενός ονείρου μέσα σε ένα άλλο όνειρο.
Kι ίσως θα πρέπει να χαθείς ολότελα για να μάθεις κάποτε ποιος είσαι…
Φιλοδοξίες, έρωτες, ενοχές, πανάρχαια χρέη σπατάλησαν τη ζωή σου, τι έμεινε;
Tα ρολόγια σημαίνουν τις χαμένες ώρες, αλλά κανείς δεν τα πιστεύει…
…οι ερωτευμένοι παντρεύτηκαν και τώρα γερνάνε πλάι σε ανθρώπους ξένους…

Δώστε μου λίγο χρόνο

Ο χρόνος τελικά είναι αυτό που μου λείπει περισσότερο. Θύμα του χρόνου και η στήλη που κάποιες μέρες, αναγκάζετε να καλύψει το κενό με επαναλήψεις. Μια δεύτερη ανάγνωση για τους παλαιοτέρους, πρώτη ετεροχρονισμένη, για τους νεότερους.
Διάβασα πρόσφατα ότι στην Αμερική δημιουργήθηκε τράπεζα χρόνου σε μια προσπάθεια αντιπερισπασμού στο χρήμα που μας τον έκλεψε.
Στη ζωή μας την άκρως βιαστική, το έχουμε νιώσει, όταν αδειάζουμε, στη χάση και στη φέξη, λίγο να σκεφτούμε.. Όταν επιταχύνουμε διαρκώς, καθημερινώς για να χαθούμε: από τον αληθινό εαυτό μας, τις βαθύτερες σκέψεις μας, τις βασικές αλήθειες και αρχές της όντως ζωής.
Ούτε ένα δευτερόλεπτο κενό. Πρόγραμμα ακόμα και στο ύπνο. Με θεωρίες άλλοθι και μια ζωή κομμένη και ραμμένη στα μέτρα μας. Το διαπιστώνουμε αυτό στα όνειρα μας, τινάζοντας ξαφνιασμένα το κεφάλι μας. Το υποπτευόμαστε πιθανόν στις διακοπές μας, γι’ αυτό ασκούμε έλεγχο και πρόγραμμα ακόμα και σ΄ αυτές. Ούτε ένα ξάφνιασμα. Όλα υπό κοντρόλ.

Έχω γράψει παλαιότερα για ένα εξαιρετικό βιβλίο του Μίλα Κούντερα «βραδύτητα» ο τίτλος του.
«Στα υπαρξιακά μαθηματικά - επιμένει ο κύριος Κούντερα - η εμπειρία της ζωής λαμβάνει τη μορφή δύο στοιχειωδών εξισώσεων: ο βαθμός της βραδύτητας είναι ευθέως ανάλογος με την ένταση της μνήμης. Ο βαθμός της ταχύτητας είναι ευθέως ανάλογος με την ένταση της λήθης»
«Γιατί χάθηκε η ηδονή της βραδύτητας;» «Που είναι οι παλιοί αργόσχολοι;» Μας ρωτάει ο συγγραφέας «Που είναι αυτοί οι φυγόπονοι ήρωες των λαϊκών τραγουδιών, αυτοί οι πλάνητες που χαζεύουν από μύλο σε μύλο και κοιμούνται στην ύπαιθρο; Άραγε χάθηκαν μαζί με τους χωματόδρομους, μαζί με τα ξέφωτα, μαζί με τη φύση;
Ο χρόνος τελικά είναι αυτός που μας λείπει περισσότερο και χτίζει ένα κόσμο που χάνει την μνήμη του. Η ζωή αποκτά την ταχύτητα του φωτός, γίνεται δηλαδή ένα τίποτα.

Ο Αύγουστος θέλει Αλήθειες

Ένα γεγονός ήρθε και μου θύμισε ένα παλαιότερο κείμενο. Είναι κάποια πράγματα που δεν τα γράφει η ιστορία. Και όμως χωρίς αυτά, που προηγούνται των γεγονότων, η ιστορία δεν θα ήταν αυτή που ξέρουμε. Μια λέξη στη κατάλληλη στιγμή, μια σπίθα, αρκετή για ν’ ανάψει η φωτιά, και να κάψει ή να εξαγνίσει. Ένας ανώνυμος και ένας επώνυμος, που «συνωμότησαν». Ένας άνθρωπος σε θέση κλειδί, μια συγκυρία. Μια χρονική στιγμή που δεν θα μπορούσε να είναι άλλη, έγραψε μια μικρή ιστορία με άλλους ήρωες.
Τις τελευταίες μέρες μέσα απ’ αυτήν εδώ τη στήλη έχω πολλές συναντήσεις. Άνθρωποι από διαφορετικές κατευθύνσεις, από διαφορετικούς κόσμους, από διαφορετικές ηλικίες, από διαφορετικές ιδεολογίες, από διαφορετικά ερεθίσματα, από διαφορικές ερμηνείες, ήρθαν να μου δώσουν το χέρι. Ύστερα από κάθε μετάγγιση δύναμης, το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν να ξαναδιαβάσω τα κείμενα μου, αυτά που μου υπενθύμιζαν. Όχι δεν ένοιωσα σαν ένας μικρός τοπικός εθνικός ήρωας, ανακάλυψα όμως ότι τελικά, αυτός ο κατακερματισμός της κοινωνίας είναι πλασματικός. Δεν υπάρχουν εκλεκτές μειοψηφίες, αντίθετα, εκλεκτές πλειοψηφίες υπάρχουν, που έχουν υποστεί το βιασμό του «διαίρειν και βασίλευε». Άλλη μια αναθεώρηση στις τόσες της ζωής μου, άλλη μια οπισθοχώρηση του ΕΓΩ, που δεν υπήρξε και ο καλύτερος σύμβουλος αυτής της διαδρομής.

Όλο αυτό το ετερόκλητο πλήθος δεν είχε κοινό σημείο συνάντησης κάποιες αλήθειες ή ψέματα, αυτής εδώ της στήλης. Η ευαισθησία, που καθένας κρύβει μέσα του, βρήκε την αφορμή να αποδείξει, ότι η αποκάλυψη της, είναι δύναμη και όχι αδυναμία όπως του έμαθαν αυτοί που επιχειρούν να χτίσουν τον άνθρωπο από μάρμαρο.
Με δυνάμωσαν αυτά τα ετερόκλητα ζεστά χέρια. Με ανησύχησαν με μια άλλη έννοια, αυτήν της δημιουργίας.
«Εκείνη η προσωπική δικαιοσύνη, εκείνη η αληθινή μεταρρύθμιση που ξαναζωντάνεψε την πεθαμένη ευαισθησία, αυτά τα πράγματα είναι αλήθεια, η δική μας αλήθεια, η μοναδική αλήθεια. Τα υπόλοιπα στον κόσμο είναι τοπίο, κορνίζες που πλαισιώνουν τις αισθήσεις μας, βιβλιοδεσίες των όσων σκεφτόμαστε.
Επανάσταση; Αλλαγή; Αυτό που θέλω στ’ αλήθεια είναι να φύγουν τα άτονα σύννεφα που μουτζουρώνουν με μια γκρίζα σαπουνάδα τον ουρανό. Αυτό που θέλω είναι να δω το γαλάζιο να προβάλει ανάμεσα τους, αλήθεια βέβαιη και ξεκάθαρη, γιατί τίποτα δεν είναι και ούτε θέλει να είναι».

Τον Αύγουστο που μου χρωστάς, το ξέχασες;

Πρώτη είδηση και πάλι οι αγορές. Οι οίκοι αξιολόγησης υποβάθμισαν τις Ηνωμένες Πολιτείες και ο αντίκτυπος κτύπησε την Γαλλία και κατ’ επέκταση την Ευρώπη. Που θα πάει αυτή η ιστορία; Να σβήσουμε την Ιστορία του κόσμου; Να αρχίσουμε να μετράμε τις αξίες, βάση των όρων που επιβάλλει η διεθνής μαφία, που έχει μαζέψει όλο το χαρτί; Και λέω το χρήμα, γιατί ο πλούτος είναι αλλού.
Έτσι θα ζήσουμε από δω και μπρος; Γι’ αυτό ήρθαμε σ’ αυτόν τον κόσμο, για να μαζεύουμε λεφτά και να γινόμαστε δυστυχισμένοι, χωρίς αυτά και με αυτά; Για να μην το ξεχνάμε, σκοπός της ζωής είναι η ευτυχία και δεν εξαρτάται από κανέναν Οίκο αξιολόγησης.
Δεκαπενταύγουστος, καμία διάθεση να ξεκινάω, με αυτό, που τα δελτία ειδήσεων αξιολογούν ως πρώτη είδηση. Με παραξενεύει όμως, αυτή η εμμονή, να προβάλλονται ειδήσεις, από Μ.Μ.Ε που το 99,9 του τηλεθεατών δεν καταλαβαίνει και ούτε μπορεί να κάνει κάτι για να σταματήσει το κακό. Εκτός από ένα αόρατο φόβο που σπέρνουν, για χειρότερες μέρες, στην ουσία εξυπηρετούν, δίνοντας έμφαση στο γεγονός, όλα αυτά τα μαφιόζικα παιγνίδια που παίζονται από τους κερδοσκόπους εις βάρος των λαών του πλανήτη.

Δεκαπενταύγουστος: με την ευκαιρία που μου δίνει η καθημερινή επαφή μαζί σας, αυτές τις τελευταίες μέρες του καλοκαιριού δεν τις σπαταλάω με τίποτα. Γιατί είναι σπατάλη χρόνου, «τα νούμερα των αγορών» που δεν καταλαβαίνουμε και παπαγαλίζουμε. Οι συνομήλικοι το έχουν παρατηρήσει: τρέχει πιο γρήγορα το ρολόι του χρόνου, τώρα που μεγαλώσαμε. Όχι δεν χάλασε, το μυαλό μας χάλασε που αρνείται να ονειρευτεί. Αν γυρίσετε προς τα πίσω οι δεκαετίες της αγίας νεότητας μας, φαντάζουν αιώνες. Ήταν γεμάτες με δράση μα πιο πολύ με όνειρα. Σήμερα μια ευθεία, ένα τρενάκι που τρέχει στο κάμπο χωρίς μηχανοδηγό. Κοιμάσαι χειμώνα και όταν ξυπνάς έχει φτάσει η άνοιξη. Ώσπου να γίνει πανσέληνος έχουμε χάσιμο φεγγαριού.
Αυτές τις τελευταίες μέρες του καλοκαιριού, λίγο πριν φύγει, προσπαθώ να επαναφέρω το ρολόι στην κανονική του λειτουργία, Αυτές τις μέρες και κυρίως τις νύχτες προσπαθώ να ονειρευτώ για να τις μεγαλώσω.
Τι ονειρεύομαι;

Τι κόσμο τους παραδίδουμε; Καλύτερο

Με έχει απασχολήσει το θέμα, κάθε φορά όμως, όλο και κάτι διαφορικό μου προκύπτει. Μύδρους έχω γράψει για τη γενιά μας, για την γενιά του Πολυτεχνείου, για την γενιά της μεταπολίτευσης, για τη γενιά που βρίσκεται ακόμα μέσα στα πράγματα. Κάποιες φορές έβγαλα και αυθαίρετα συμπεράσματα. «Σταματήσαμε την αλληλεγγύη των γενεών», «Σπάσαμε το κρίκο της αλυσίδας, παραδίδοντας ένα κόσμο καμένο». «Τι κόσμο τους παραδίδουμε;». Καλύτερο! Καμία αμφιβολία. Μπορεί και άθελα μας, αλλά καλύτερο. Η διαδρομή είναι η ίδια, μπορεί στην πορεία να ακολουθούμε και παράδρομους, όλοι όμως μας επαναφέρουν.
Η κρίση είναι υπεύθυνη για τα παραπάνω, η κρίση που μας προσγειώνει, που μας ξυπνάει, από τις ατελείωτες τιμολογήσεις των πάντων. Που μας υπενθυμίζει ότι η ζωή δεν είναι χρηματιστήριο. Η κρίση αυτό απομυθοποιεί, αυτό, που τα προηγούμενα χρόνια μας έκανε να καταριόμαστε τους εαυτούς μας, για το κόσμο που παραδίδουμε στα παιδιά μας.
«Τους παραδίδουμε έναν κόσμο που το χρήμα απομυθοποιήθηκε» υποστηρίζει σε άρθρο της η κ. Ρέα Βιτάλη. Έναν κόσμο που έφτασε στον πάτο καθώς η «ελίτ» του είναι πεινασμένα - πλούσια ανθρωπάκια βουτηγμένα στη διαφθορά που φλερτάρουν με της φυλακής τα κάγκελα…Έρμη ελίτ! Τώρα που το σκέφτομαι…Χρόνια και χρόνια βρώμας και σκόνης...Θα παραδώσουμε έναν κόσμο ξεσκονισμένο. Ναι αυτό κυρίως!

Με δυο κουβέντες…Έγινε ένα πάρτυ στον πλανήτη πουλάκια μου…Πάρτυ και τον κακό του τον καιρό! Έβρεξε χρήμα, σαχλή δήθεν πολυτέλεια, φώτα - κακό- φασαρία, βεγγαλικά, σαματάς, μεγαλεία. Μεγάλο φέσι τελικά. Μεταξύ μας…Τα ποτά όλα μπόμπες. Πολύ κακό για το τίποτα. Για άλλα σπαράζει η ανθρώπινη ψυχή, για άλλα ξεψυχάει…Το μάθαμε αργά…Αρκεί που το μάθαμε. Και τώρα πια η δική μας η γενιά θ΄ ανασκουμπωθούμε, θα ξεβολευφτούμε, θα πλύνουμε τα πιάτα, θα συγυρίσουμε το χώρο…Λευκό χώρο, καθαρό πεντακάθαρο θα σας παραδώσουμε χρυσάφια μου… Οικονομική κληρονομιά τζίφος. Αυτό είναι το καλύτερο! Οι κληρονομιές πάντα σέρνουν βαριές αλυσίδες… Πόσο μακριά να πας με αλυσίδες στα πόδια. Θα σας κληρονομήσουμε γνώση και αγκαλιά. Τη σφιχτή αγκαλιά που δίνει εκείνος που θεώρησε ότι πήγε πολύ μακριά, που κουράστηκε να περπατά και που κάποια στιγμή πονηρεύτηκε ότι μπορεί να μην είχε πάει τόσο μακριά όσο νόμιζε …Την αγκαλιά που δίνει κάποιος που επιτέλους ξεπέζεψε! Τελικά άλλα είναι τα απαραίτητα! Για άλλα λιμοκτονεί η ψυχή του ανθρώπου… Τα αληθινά πλούτη μας τα έφερε η προσγείωση. Ευτυχώς προσγειωθήκαμε ανώμαλα. Το τράνταγμα ήταν όλα τα λεφτά, αγγελούδια μου! Θα σας συναντήσουμε στην πίστα του αεροδρομίου…Στον αεροδιάδρομο. Εσείς για απογείωση. Καλό σας ταξίδι! Προορισμός Ζωή…Δώστε ένα φιλί από μας στον κόσμο και μη κωλώνετε!»
Τελικά πάντα έτσι ήτανε. Κάποιες προηγούμενες γενιές πέθαναν με την απορία, ακόμα και σ’ αυτό η γενιά μας είναι τυχερή, ήρθε μια κρίση για να μην έχει καμιά αμφιβολία για το αύριο.

Για το ένα μέρος της ευθύνης

Το κείμενο έχει γραφτεί πριν τα μνημόνια. Είμαστε τότε στην αναμονή της οικονομικής κρίσης. Τότε δεν μπορούσαμε να φανταστούμε ότι μαζί με την οικονομική κρίση θα είχαμε και την κατοχή, έτσι η ευχή αυτών, που έζησαν την προηγούμενη κατοχή «Μια κατοχή θα μας σώσει», μπορεί να ευοδώθηκε, μπορεί, κατ’ ανάγκη να μας έκοψε τις κακές καταναλωτικές συνήθειες, σίγουρα όμως δεν πρόκειται να μας σώσει.
Το έλεγαν και δεν το πίστευαν οι παλαιότεροι, αντιδρώντας στην καταναλωτική μανία, που άρχισε να εκδηλώνεται τα πρώτα χρόνια της μεταπολεμικής Ελλάδος, που να έβλεπαν τι θα επακολουθούσε.
Μια βαριά οικονομική κρίση, σαν αυτήν που περιμένουμε, ελπίζουμε που θα βάλει επιτέλους κάποιο φρένο στη σχιζοφρένια της κατανάλωσης, που απειλεί να τινάξει ολόκληρο τον πλανήτη στον αέρα.
Παραφουσκώσαμε αέρα, τόσο, που το μπουμ ήταν αναπόφευκτο.
Την εικονική πραγματικότητα, της τηλεόρασης φροντίσαμε να την μεταφέρουμε και στην ζωή μας.
Διάβασα πρόσφατα όπου ένας παραγωγός, χρειάζεται 300 κιλά πορτοκάλια για ένα χυμό πορτοκάλι στην καφετερία, που στοιχίζει 4,5 ευρώ!

Το ξεφτιλίσαμε, το μεσοδιάστημα από το πορτοκάλι στο ποτήρι, ο αέρας δηλαδή ο κοπανιστό, καθορίζει τη ζωή μας και εγγυάται την καταστροφή μας.
Τώρα που τα κανόνια σκάνε και ο πόλεμος γενικεύεται, καιρός να αναδιπλωθούμε, να συμμαζευτούμε, να επιστρέψουμε στην πραγματικότητα, στις πραγματικές αξίες και τιμές.
Απορεί κανείς γι’ αυτήν την ομαδική τρέλα, φονιάδες των επόμενων γενεών για ένα καινούργιο μοντέλο κινητού τηλεφώνου, για λίγα λεπτά δωρεάν ομιλίας, για αυτοκίνητα τανκς που παρελαύνουν στην Σπιανάδα εν καιρώ ειρήνης. Πετάμε λένε οι μετρήσεις, τόση ποσότητα τροφίμων, όση χρειαζόμαστε για να φάμε, για την ασφάλεια μας, να μην μας λείψει τίποτα. Για τα παιδιά της Αφρικής που τα θερίζει η πείνα και οι αρρώστιες, θα τα θυμηθούμε τις γιορτές όπως ορίζει το έθιμο, όχι για να τα βοηθήσουμε, αλλά για να απενεργοποιήσουμε τις τύψεις μας.
Μπορεί η κρίση να αποτελεί τρύπα του συστήματος, με ευθύνη των ισχυρών, δεν παύει όμως να υπάρχει συλλογική και ατομική ευθύνη.

Από το ψέμα στην αλήθεια

Αν δεν υπήρχαν και αυτά τα ηλίθια συναισθήματα, θα ήταν πιο εύκολα τα πράγματα. Μου πέφτει βαρύς ο Αύγουστος. Με μπερδεύει.
«Το πιο πολύτιμο πράγμα στον άνθρωπο – η μεγάλη πνοή, η μεγάλη δημιουργικότητα, η μέγιστη ανάταση – φαίνεται πως το αποθαρρύνει ο τόπος. Πράγματι, αν εξαιρέσει κανείς, τους πολιτικούς και κάποιους επιχειρηματίες, κανείς άλλος δεν κάνει μεγάλη «καριέρα» στην Ελλάδα. Όποιος το διατείνεται, μάλιστα, δεν αργεί να δεχθεί την χλεύη και να καταλήξει γελοία πλαγκόνα ομότεχνων και ομόσταυβλων. Υποβιβασμένη φύσει και θέσει, η νεοελληνική κοινωνία, μοιάζει βοηθητικό διάζωμα ξένων κοινωνιών, πεδίο δοκιμών, αγορά αντί παραγωγή, πελατεία παρά κατάστημα, μετάφραση και όχι πρωτότυπο, οπότε είναι ευνόητο σε κάθε άτομο, ακόμα και το νοήμον, αυτός ο υποβιβασμός να χρωματίζει με σκούρα χρώματα το σύνολο το φρόνημα του». Αιτία για το παραπάνω συμπέρασμα, αντί επιλόγου, ο Κωστής Παπαγιώργης υποστηρίζει ότι από καταβολής του ελληνικού κράτους απουσίαζε το εθνικό φρόνημα που θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ασφαλές υπόστρωμα και να χρησιμεύσει σαν συνεκτικός ιστός στο φέρεσθαι των πολιτών. Το δοκιμασμένο θρησκευτικό φρόνημα της ορθοδοξίας μετά την απελευθέρωση από τους Οθωμανούς ήταν ανίσχυρο, η χώρα μόνο με δυτικές ιδέες ήλπιζε τότε ότι θα κατακτούσε την εξωτερική και εσωτερική της αυτοδιάθεση. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά από τον Καποδίστρια στους ξενόφερτους βασιλείς και η πραγματικότητα μια κακή αντιγραφή.
Επειδή ούτε πολιτικοί, ούτε επιχειρηματίες είμαστε, για να κάνουμε μεγάλη καριέρα και δυστυχώς σ’ αυτόν τον τόπο της κακής αντιγραφής, όρισε η μοίρα να ζήσουμε, ας βρούμε διαδρομές τέτοιες που θα προστατεύσουν την αξιοπρέπεια μας.

Χθες βρέθηκα σε ένα απίθανο τόπο, κομμάτι αυτού του νησιού. Μόνος, σε ένα μικρό ημικύκλιο, κρυμμένο τόσα χρόνια από τα μάτια μου, κρυμμένο από τις καρποστάλ
Εδώ όλα είναι πραγματικά. Οι κακέκτυπες δυτικές επιρροές δεν έχουν φτάσει ακόμα
Μια μέρα, μακριά από το πολιτικό τοπίο, όπου κανόνας είναι το ψέμα (άντε και καμιά φορά οι μισές αλήθειες).
Εδώ στον πεθαμένο όρμο, όλα είναι πραγματικά...
Τι άραγε γίνανε οι άνθρωποι;
Είναι όμορφο να αφουγκράζεσαι σιωπές. Είναι ωραίο να ζεις εδώ αδέσποτος και ευάλωτος. Η λήθη και η μοναξιά έχει το χρώμα του νερού.
Μια ζωή άμετρος, πρέπει επιτέλους να παραδεχτώ, ότι ο κύκλος μιας εποχής πήρε τέλος. Ο χρόνος, η έκταση, ο χώρος και η αίσθηση, χωρίς τελεία και παύλα, χωρίς στόχο. Μόνη τροχοπέδη ένα ηλίθιο συναίσθημα και το καθήκον. Αμάν πια αυτό το καθήκον...
Μέσα μου ένας ερημίτης ζητάει δικαιώματα και εγώ συνεχώς αναβάλλω. Η ιερότητα της μοναξιάς όπου δεν έχει πλαίσιο, χλευάζει ξένα ότι προκύπτει σαν παραλλαγή. Και ο πεθαμένος όρμος της μονοήμερης ήταν μια παραλλαγή. Δεν μπορούσε να είμαι ποτέ μόνος σ’ αυτό το πραγματικό και ζωντανό τόπο με μνήμες αιώνων. Ποτέ δεν θα μπορούσα να νοιώσω τη μοναξιά με φιλικά φαντάσματα που με συντρόφευαν και μου έλεγαν αλήθειες.
Πήρα το δρόμο της επιστροφής, σε μια πραγματικότητα που η μοναξιά αναδεικνύεται αρνητικά, χιλιάδες μοναξιές γύρω μου, κινούνται σε αυστηρά καθορισμένα πλαίσια και περιμένουν έστω και μια μονοήμερη για να επικοινωνήσουν...