Παραμορφωτικός καθρέπτης

«Η τηλεόραση είναι καθρέπτης της κοινωνίας», μου σχολίασε ένας αναγνώστης, θέλοντας να θίξει τις ευθύνες όλων μας. Αν υποθέσουμε ότι η τηλεόραση είναι καθρέφτης της κοινωνίας, σήμερα θα λέγαμε ότι ο καθρέφτης είναι παραμορφωτικός. Αντανακλά ορισμένες μόνον όψεις της κοινωνίας στην οποία απευθύνεται και από την οποία πηγάζει, και μάλιστα αυτές τις όψεις τις επιστρέφει διαθλασμένες.
Η πολιτική διεξάγεται στις οθόνες, με όρους θεάματος. Το πολιτικό προσωπικό της χώρας αναζητεί ακροατήριο και ψήφους στο γυαλί. Η κοινωνία όμως βρίσκεται εκεί πράγματι; Βρίσκεται εγκλωβισμένη μπροστά και γύρω από τηλεοπτικές οθόνες; Όχι, η κοινωνία είναι αλλού. Η ελληνική κοινωνία, κατά συντριπτική πλειονότητα, είναι δυσαρεστημένη από την τηλεοπτική ενημέρωση. Δεν ικανοποιείται, δεν ενημερώνεται, δεν μαθαίνει. Μεγάλα τμήματα της και σίγουρα τα πιο αξιόμαχα, δεν αναγνωρίζονται σε αυτόν τον καθρέφτη που εκχυδαΐζει και διαστρεβλώνει.
Οι δραματοποιημένες ειδήσεις, οι τσακωμοί στα παράθυρα, το χυδαίο κουτσομπολιό, τα στημένα τοκ-σόου, προκαλούν αγανάκτηση και εκνευρισμό στο μεγαλύτερο μέρος της κοινής γνώμης Ουδείς αξιοπρεπής πολίτης αναγνωρίζει τον εαυτό του σ’ αυτόν τον τηλεοπτικό πολτό, που κανείς δεν μπορεί να ξεχωρίσει πού τελειώνει η είδηση, το πραγματικό, και πού αρχίζει η μυθοπλασία, η υπερβολή, η δραματοποίηση και ο εξευτελισμό.
Αυτού του είδους η ενημέρωση, όχι μόνο δεν αντικατοπτρίζει την πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας, αλλά ούτε καν την αφορά.

Να το γκρεμίσουμε

Να συνεχίσουμε το χθεσινό, γιατί αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί Όταν τα μέσα ενημέρωσης γίνονται μέσα χειραγώγησης, επιβολής και εκχυδαϊσμού, τότε πρέπει να επισημάνουμε ότι βλάπτουν και τη δημοκρατία και την κοινωνία. Η ενημέρωση, η κριτική, η έρευνα δεν πρέπει να γίνονται τηλεοπτική ζούγκλα. Γιατί ο κανιβαλισμός των ειδήσεων και των γεγονότων, ο κανιβαλισμός των προσώπων και των θεσμών, τελικά λειτουργεί εναντίον της πολιτικής, εναντίον της πολιτείας και εναντίον της κοινωνίας.
Σε πρόσφατη συνέντευξη του, ο Νίκος Κωνσταντόπουλος υποστηρίζει:
«Είναι ανάγκη να μπει πλαίσιο. Πλαίσιο αυτορύθμισης, πλαίσιο δεοντολογίας και πλαίσιο νομικών κανόνων. Δεν είναι ποτέ δυνατόν η Ελλάδα να είναι η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που έχει αφήσει έτσι ξέφραγο αμπέλι το τηλεοπτικό τοπίο. Το χρέος της η πολιτεία να το κάνει δια της νομοθετικής οδού. Όχι με περιορισμούς και απαγορεύσεις, με νέους νόμους περί Τύπου, αλλά με ρυθμίσεις διαφάνειας και υπευθυνότητας. Και από την άλλη πλευρά, και οι ιδιοκτήτες των Μέσων οφείλουν να ρυθμίσουν την επιχειρηματικότητά τους όταν αυτή η δραστηριότητα διαχειρίζεται δημοσίου ενδιαφέροντος αγαθά, όπως είναι η ενημέρωση, η πληροφόρηση, η ειδησεογραφία. Αλλά και οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι. Κανείς από τους νέους δημοσιογράφους και κανείς από τους παλιότερους, που θέλουν στην πράξη να εφαρμόζουν, να καταξιώνουν το λειτούργημά τους, δεν μπορεί να αισθάνεται περήφανος από ορισμένες πια, εκτροπές. Η είδηση δεν μπορεί να γίνεται σκηνοθετημένο προϊόν και να πλασάρεται προς πώληση με περιτύλιγμα που την κάνει εύπεπτη στην αχόρταγη αγορά της τηλε-διαφήμισης. Το δόγμα που λέει «ό,τι μετριέται, πουλιέται» κάνει τους πολίτες καταναλωτές και τις μετρήσεις, τις διάφορες μετρήσεις τις αναγορεύει σε μηχανισμούς χειραγώγησης της κοινωνίας και νόθευσης του ποιοτικού τηλεοπτικού τοπίου». Όπως βάλλαμε όλοι το χεράκι μας για να κτισθεί αυτό το τερατούργημα, και πάλι θα χρειαστεί όλοι μαζί να το γκρεμίσουμε.

Έχουν βρωμίσει

Μπορεί σιγά - σιγά η πόλη να ξεβρωμίζει από τους όγκους των απορριμμάτων, που είχαν συσσωρευτεί τις τελευταίες μέρες, από τα άλλα σκουπίδια όμως της πληροφόρησης, που μπαίνουν στα σπίτια μας μέσω της τηλεόρασης, θα πάρει χρόνο για να απαλλαγούμε. Θα απαλλαγούμε όμως, γιατί έχουν βρωμίσει. Αργυρώνητοι, αλλάζουν αγαπητικούς σαν τις «πουτάνες» και δεν διστάζουν να επιστρέφουν σ’ αυτούς που έχουν ξεφτιλίσει αρκεί η πρόσκληση να έχει το χρώμα του χρήματος.
Έγραφα πρόσφατα, γι’ αυτό το τηλεοπτικό σκουπιδαριό που μας πνίγει, επιχειρώντας να συγκρίνω το πρόβλημα, με το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
«Ο μικρός στρουμπουλός χιτλερούλης, μεγάλωσε, δυνάμωσε, με την δική μας συνδρομή και τώρα απειλεί να μας κατασπαράξει».
Αχόρταγοι, άπληστοι, αδίσταχτοι, μεσάζοντες σε αλληλοσπαραγμούς, που δανείζονται δύναμη από τους εκάστοτε ισχυρούς πελάτες τους, για να την χρησιμοποιήσουν, εναντίον αυτών που δεν μπορούν η δεν θέλουν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις τους.
Το κακό παράγινε και δεν έχει τα χαρακτηριστικά του παρελθόντος. Οι δοσίλογοι κάλυπταν το πρόσωπο τους, όταν παρέδιδαν τους πατριώτες στον εχθρό. Αυτοί καλύπτονται πίσω από παραποιημένους ρόλους και ρουφιανεύουν μαζικά, ακουμπώντας στην εγκυρότητα του μέσου. «Το άκουσα στην τηλεόραση» επικαλούνται οι τηλεθεατές, «άρα είναι αλήθεια». Ε! λοιπόν δεν είναι αλήθεια και η αξιοπιστία των μέσων, με τέτοια διαχείριση θα πάει περίπατο.
Πόσες φορές δηλαδή, πρέπει να δούμε το έργο, για να σχηματίσουμε ένα μέτωπο αντίδρασης απέναντι τους; Η το έχουμε δει τόσες πολλές φορές που πιστέψαμε ότι έτσι πρέπει να είναι;
Δυστυχώς αν συνεχισθεί αυτή η κατάσταση σε λίγο θα τους επιτρέπουμε να παίρνουν μάτι και στο κρεβάτι μας.
…………………………………………………………………………………………..Κύριε Κάρτερ, μπορεί να είναι και χειρότερα τα πράγματα στο χώρο μας, απ’ αυτά που περιγράφετε στο βιβλίο που μου στείλατε.







.

Ο ψεύτικος θυμός

Δεν θέλω να γράψω για το ΠΑΣΟΚ σήμερα, άλλωστε με βάση αυτά που προηγήθηκαν δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, ότι ο καβγάς έγινε για το Πάπλωμα.. Τώρα που το σκέφτομαι δεν ξέρω αν υπήρξε καβγάς και σε προηγούμενες συγκρούσεις για κάτι άλλο, για ένα πράγμα είμαι βέβαιος, ιδεολογικές διαφορές στο κόμμα δεν υπάρχουν.
Είπα που δεν θα γράψω, αλλά θα σκάσω αν δε εκφράσω αυτό, που αυθόρμητα σκέφτηκα χθες το βράδυ, παρακολουθώντας τα στελέχη στα τηλεπαράθυρα, να προσπαθούν να στρογγυλοποιήσουν τα πράγματα , ύστερα από το αποτέλεσμα.
Εκεί στο ΠΑΣΟΚ δεν ξέρουν ούτε να τσακωθούν. Τρέμουν να διαχωρίσουν την θέση τους. Δεν τολμούν τη διάσπαση, δεν περνάει από το μυαλό κάποιων να πάνε σπίτι τους, έστω και για λίγο μέχρι να περάσει ο θυμός. Τελικά δεν θυμώνουν και όταν δείχνουν θυμωμένοι ψεύτικα το κάνουν.
…………………………………………………………………………………………..
Γράφτηκε ένα σχόλιο στην ηλεκτρονική μου σελίδα για «Το κόκκινο του Σπύρου Αλαμάνου από την Αλεφ. Το δημοσιεύω, γιατί έχει μεγαλύτερη άξια στο χαρτί., και αυτό αρέσει και στο Σπύρο. Το δημοσιεύω επίσης, γιατί αρκετά με το ΠΑΣΟΚ, υπάρχουν και άλλα πράγματα σ΄ αυτήν ζωή που χρειάζονται την προσοχή μας.
…………………………………………………………………………………………..
«Το ξέρεις ότι το κόκκινο, είναι χρώμα του πένθους στο Μεξικό γι' αυτό και όποτε πενθώ είναι με κόκκινο? Οτι το νεκρολούλουδό τους είναι η δική μας κατακκόκινη χριστουγεννιάτικη Αλεξανδρινή, άρα το κόκκινο στο μαύρο είναι πένθος στο πένθος? Για το Παιδί που ήταν κάποτε ο ζωγράφος, για το παιδί που είμαστε κάποτε κι εμείς και δεν θα σταματήσει και ποτέ να μας ζητάει ρέστα! Εμείς, αλήθεια, τί υπήρξαμε? 'Ανθρωποι - δρόμοι ή άνθρωποι- θάλασσα? Μπα, για αθώους δεν μας έκρινα ποτέ! Πάλι δεν ξέρεις! Από την αμαρτία του μπορεί κανείς να βγει χιλοτραυματισμένος κι ολοφώτεινος, ο πιο αθώος! Φιλιά σε όλους εκεί! (Σου το 'πα ότι έχω βάψει κόκκινο βυζαντινό τον ένα τοίχο στο σαλόνι? Τον τοίχο στην κρεβατοκάμαρα μπλε σα νύχτα, καθώς και το ταβάνι της κουζίνας μπλέ σκούρο σα θάλασσα το σούρουπο (αλλά θα τα δεις). Λαβέ το σχόλιο, λοιπόν, παραγγελία. Και γράφε συχνότερα (παραγγελία).
…………………………………………………………………………………………..
Ο Γιώργος είπε ότι θα πρέπει να βάλουμε την ηθική στην πολιτική για να δούμε;

Πάντα πολύ, όλα πολύ

Πολύ θα ήθελα να απαντώ στα σχόλια. Να ανοίξω ένα νταραβέρι επικοινωνίας, να επεκτείνω τη σκέψη μου να μάθω από τις αυθόρμητες παρατηρήσεις. Που τέτοια τύχη. Ο χρόνος ο αδυσώπητος, μου στερεί ένα καινούργιο κόσμο.
Ε! λοιπόν αγαπητή Άλεφ, έχεις το λόγο μου ότι θα προσπαθήσω γι’ αυτόν τον κόσμο που στερούμε. Να σου πω επίσης πως ευχαριστιέμαι να μου γράφουν σχόλια, ότι και να μου γράφουν. Μπορεί να μην απαντώ αμέσως, όμως με κάποιο τρόπο απαντώ. Δημοσιεύω σήμερα το δικό σου σχόλιο στο «Η τέχνη φωτίζει το σκοτάδι»
«Πολλά μικρά θαύματα απόψε μαζί! Ηρθε η Αναστασία, μου έφερε το πρώτο μου παραμύθι! Θέλησα με κάποιον που αγαπώ και είναι φίλος μου τοοοοοσα πολλά χρόνια να το μοιραστώ (ειδικά αυτό "το κοριτσάκι" ήθελα μαζί σου να το μοιραστώ) μπαίνω και τί να δω? Βλέπω ότι αναφέρεσαι στη Φωτεινή μου. Στον Οκτάβιο Παζ (που το αναγνωρίζω, μου έμαθες), σε ξαναβρίσκω εκεί ακριβώς στο ίδιο σημείο που είχα φοβηθεί ότι για πάντα το έχω (σε έχω) χάσει! Ομορφο ποστ (κι όχι επειδή μ' αναφέρεις) αλλά επειδή είναι ο πιο καλός σου, αναγνωρίσιμος, γοητευτικός εαυτός! Να είσαι καλά, τι καλά που κάποιες φιλίες αντέχουν έτσι, αντέχουν τόσο, αντέχουν για πάντα (?) στον χρόνο. Αντε, φιλιά, με συγκίνησες λέμε (άλεφ άνω- κάτω από συγκίνηση) (για πολλά) (θα σου στείλω το παραμύθι) (και γράφε, γράφε πολύ) (και ζήσε, ζήσε πολύ) (και πόνεσε, μη φοβάσαι να (ξανα)πονέσεις)(πολύ) (όλα πολύ! Ποτέ πιο λίγο!»
Θυμάσαι που σου έγραφα για τα χρώματα του στρατοπέδου στη Σίνδο και συ μου έγραφες για την απόσταση; «Πολλά μπορείς να φορτώσεις σε μια απόσταση». Βορειοανατολικό άκρο της χώρας, 1980, χωρίς έγνοιες και με χρόνο που περίσσευε. Χάραξα τη στιγμή με ένα στίχο, ένα στίχο που μου χαρίζει εσωτερική ειρήνη ακόμα και σήμερα, στις μέρες του πολέμου. « Ανάσκελα, προσκέφαλο χαλίκια. Τα μάτια , όπου και να κοιτάξουνε γαλάζιο, χίλια χρώματα ο ήλιος μέσα από ένα δάκρυ φαίνεται. Απαλή μουσική , των κυμάτων ήχος και ένα καράβι , χάρτινο μου φαίνεται.» αυτή η έμμετρη στιγμή του 1980, ακόμα είναι το ζητούμενο
Πάντα πολύ, όλα πολύ

Το κόκκινο του Σπύρου Αλαμάνου

«ήταν κάποτε ένα παιδί» τιτλοφορεί το τελευταίο του βιβλίο ο ζωγράφος Σπύρος Αλαμανός. Μικρά κειμενάκια, από σημειώσεις του καλλιτέχνη στημένα στο χαρτί, με ένα τρόπο που μόνο ο ίδιος ξέρει. Αυτή τη φορά δεν έχουμε εικόνα, δεν έχουμε χρώματα, δεν έχουμε εκείνο το κόκκινο σημάδι, που παρόμοιο του δεν έχει ζωγραφιστεί. Τα έχουμε όλα όμως μέσα από την τρυφερή γραφή, μέσα από την ψυχή του Σπύρου Αλαμάνου.
Ήταν, είναι και θα είναι ένα παιδί στη ψυχή ο Σπύρος. Και ένα παιδί ξέρει πολύ καλά μέσα από το σκοτάδι να δίνει φως, μέσα από το μαύρο να ξεπροβάλει το κόκκινο.
………………………………………………………………………………………….«Όταν οι ποιητές είναι μακριά δεν υπάρχουν ούτε μήνες ούτε μέρες. Ποιος θα καταγράψει τις λύπες μας, ποιος θα πενθήσει τη χαρά μας; Τα ημερολόγια φυλλορροούν και ο χρόνος άδειος και ακατοίκητος, σαν αφόρετο ρούχο κρέμεται πίσω από την πόρτα. Μην του χτυπάτε, δεν ανοίγει σε πόλεις χωρίς ποιητές. Μην του μιλάτε, δεν απαντά σε ανθρώπους που σκότωσαν τα αηδόνια τους»
…………………………………………………………………………………………..
Ο Σπύρος Αλαμάνος ζωγραφίζει με τις λέξεις της ψυχής του, μας φανερώνει με τον απόλυτο αυθορμητισμό που τον διακρίνει, τον δικό του ελεύθερο κόσμο.
«Ο κόσμος μου, έχει μέσα του πολύ αίμα από κρασί που μεθά μέσα στα ακρότατα και αδιάβατα σημεία του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ο κόσμος μου ακόμα πονά. Ο κόσμος μου ακόμα αιμορραγεί. Ο κόσμος μου πεθαίνει για ζωή. Ο κόσμος μου έχει σημαία και ιδανικά. Ο κόσμος μου πιστεύει σε δυνάμεις . Ο κόσμος μου λατρεύει το σώμα όχι την αίσθηση της σάρκας αλλά μέσα από την αιώνια ερωτική σχέση ψυχής και σώματος. Ο κόσμος μου πενθεί στα σφαγεία των πόλεων. Ο κόσμος μου γιορτάζει μέσα στα ψηλά επίπεδα της πνευματικότητας (στα χαοτικά επίπεδα της οραματικότητας.
Σας έχω αρνηθεί από την ώρα της γέννησης μου μέσα από τη μανά μήτρα.
Ο κόσμος μου είναι ο κόσμος των καταραμένων. Ο κόσμος μου τρώει τα σωθικά μου. Ο κόσμος μου τις νύχτες ταξιδεύει στους ουράνιους γαλαξίες».
…………………………………………………………………………………………..
Ο Σπύρος Αλαμάνος είναι άνθρωπος θάλασσα. Υπάρχουν άνθρωποι - δρόμοι και άνθρωποι - θάλασσες. Τους πρώτους τους περπατάς. Οι δεύτεροι είναι για να ξαναβαφτίζεσαι αθώος..

Η τέχνη φωτίζει το σκοτάδι

«Είναι το φως που βγαίνει μέσω της τέχνης απ’ το σκοτάδι, είναι η ιερότητα της ζωής σε όλες της εκφάνσεις. Μιλούσε για θλίψη, αρρώστια και πόνο και έβγαζε φως», γράφει η Ελένη Γκίκα για τη Φωτεινή Ταλίκογλου. Και ήταν η απάντηση σε απορίες δικές μου.
«Κάποιος Διαβολάκος διχασμένος στα μύχια της ψυχής μου», έγραφα πριν χρόνια, προσπαθώντας να δώσω απάντηση στους αναγνώστες αλλά και στον εαυτό μου «αλλιώς δεν μπορώ να εξηγήσω, όλη τούτη την μαυρίλα που βγαίνει μέσα απ’ τη καλή χαρά Ενώ στα μάτια μου χοροπηδούν, χιλιάδες αποχρώσεις ζωντανών χρωμάτων, εγώ εκεί στα μαύρα και στα γκρίζα. Η συντέλεια του κόσμου αποτυπωμένη εν ώρα ευθυμίας.. Λες και βγάζω τη γλώσσα κοροϊδευτικά σε όλες τις κακές στιγμές, όταν βρίσκομαι από θέση ισχύος . Λες και θέλω να τις θυμάμαι για την ιστορική τους χρήση. Πρόκειται για μια προσπάθεια να βγάλω τα καλά μέσα από τα μαύρα. Φόρεσα τα λευκά του καλοκαιριού. Άφησα τις φιλοσοφίες για όταν έρθουν τα κρύα. Εκείνο που με απασχολεί και που αναζητώ με μανία είναι πότε ζω αληθινά. Ζω ευτυχισμένα και δυστυχισμένα και το αισθάνομαι και όσο οι αισθήσεις μου θα μου δίνουν έντονα συναισθήματα χαράς και πίκρας θα συνεχίσω την προσπάθεια να αποτυπώνω όλα εκείνα τα χρώματα της χαράς μέσα από το βαθύ μαύρο».
Το ζητούμενο να διαπερνάει το σώμα σου και το κρύο και η ζεστή, να μην τα εμποδίζει τα φαινόμενα το χοντρό πετσί και η αναισθησία. Υπάρχει ελπίδα έγραφε ο Οκτάβιος Πας «Η μόνη ελπίδα μας , είναι να βγάλουμε τα τη ψυχή μας απ’ το μπαούλο. Μόνο έτσι θα μπει φρένο στο τρεχαλητό του μυαλού μας. Το μυαλό είναι ένα σκυλί που αν δεν το δέσεις από την ψυχή, ικανοποιεί τις επιθυμίες του όπως τα ζώα. Άρα οδηγεί τον άνθρωπο με ιλιγγιώδη ταχύτατα στον θαυμαστό κόσμο των ζώων. Υπάρχει ελπίδα αρκεί να πονέσουμε ξανά..
…………………………………………………………………………………………..
Είναι το φως που βγαίνει μέσω της τέχνης απ’ το σκοτάδι. «Ονειρεύτηκα πως είμαι καλά» είναι ο τίτλος του τελευταίου βιβλίου της Φωτεινής Τσαλίκογλου.
…………………………………………………………………………………………..