Το «Όχι» δεν είναι για παρέλαση

Το «Όχι» δεν είναι για παρέλαση. Δεν είναι για να το κουβαλάμε μια φορά τον χρόνο, γυαλισμένο, σιδερωμένο και ακίνδυνο. Δεν ειπώθηκε για να γίνει εθνικό ντεκόρ. Ειπώθηκε για να μην περάσει ο φασισμός.

Κάθε 28η Οκτωβρίου, η Ελλάδα ντύνεται στα μπλε. Σημαίες, εμβατήρια, επίσημοι, φωτογραφίες, εθνική υπερηφάνεια σε κοινή θέα. Κι από κάτω, η πραγματική χώρα, με την ακρίβεια, τις ανισότητες, την αδικία, τη λεηλασία του δημόσιου συμφέροντος.

Γιατί πίσω από το μπλε δεν κρύβονται μόνο εθνικά αισθήματα. Κρύβονται και οι σκιές των ημερών μας, οι υποθέσεις που γεννούν ερωτήματα για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, οι αποκαλύψεις που ταράζουν τον αθλητισμό, οι αγώνες που καταγγέλλεται ότι δεν παίζονται πάντα στα γήπεδα. Κι ύστερα, οι ίδιοι άνθρωποι που ζητούν από εμάς πιστοποιητικά πατριωτισμού, εμφανίζονται με τη σημαία στο χέρι.

Η σημαία δεν είναι πλυντήριο. Η πατρίδα δεν είναι άλλοθι κανενός.

Κι ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο φασισμός ξαναβρίσκει χώρο στην Ευρώπη. Φουσκώνει πάνω στον φόβο, στην ανασφάλεια, στην οργή που κάποιοι στρέφουν απέναντι στους αδύναμους. Σηκώνει κεφάλι και στη χώρα μας, με εθνικές κορώνες, μίσος για τον διαφορετικό και περιφρόνηση της δημοκρατίας. Η ιστορία δεν επιστρέφει πάντα με τις ίδιες στολές. Μερικές φορές φορά κοστούμι, κρατά σημαία και βρίσκει μικρόφωνο.

Κι εμείς, που δεν κρεμάμε σημαίες στο μπαλκόνι, που δεν παρελαύνουμε και δεν διαφημίζουμε την περηφάνια μας, αγαπάμε αυτόν τον τόπο. Μέσα από τη γλώσσα, τον πολιτισμό, τον Χατζιδάκι και τον Θεοδωράκη, τους ανθρώπους που επιμένουν να κρατούν όρθια την αξιοπρέπειά τους. Χωρίς ντουντούκες και πιστοποιητικά ελληνικότητας.

Το 1940 το «Όχι» δεν ειπώθηκε για να αποκτήσουν άλλοθι οι επίγονοι. Ειπώθηκε απέναντι στην υποταγή. Σήμερα, πατριωτισμός είναι να πολεμάς τη διαφθορά, να απαιτείς δικαιοσύνη, να μην ανέχεσαι τη λεηλασία της χώρας. Όχι να κρύβεσαι πίσω από τη σημαία για να βγεις λάδι.

Γιατί το «Όχι» δεν είναι κειμήλιο για το μουσείο των εθνικών επετείων. Είναι στάση ζωής. Είναι η άρνηση να συνηθίσουμε την αδικία, να συμφιλιωθούμε με τον αυταρχισμό, να παραδώσουμε τη δημοκρατία σε εκείνους που ονειρεύονται μια κοινωνία φοβισμένη και πειθαρχημένη.

Το «Όχι» δεν είναι για παρέλαση. Είναι για σύγκρουση.

Και η πατρίδα δεν ανήκει στους σημαιοφόρους της εθνικοφροσύνης. Ανήκει σε όσους αρνούνται να την παραδώσουν.