Εκείνα που είχα να σου πω...

Τα ανείπωτα έχουν μια παράξενη δύναμη. Δεν χάνονται με τον χρόνο, δεν φθείρονται από την απόσταση, δεν υποχωρούν μπροστά στη λογική. Μένουν εκεί, σιωπηλά και επίμονα, σαν εκκρεμότητες της ψυχής.

Ίσως γι’ αυτό πολλές από τις μεγάλες ανθρώπινες απώλειες δεν γεννήθηκαν από το μίσος, αλλά από τον δισταγμό. Από ανθρώπους που περίμεναν την κατάλληλη στιγμή και τελικά συνάντησαν τον λάθος χρόνο.

Παράξενο πράγμα η ζωή. Μας μαθαίνουν να προσέχουμε τι λέμε, αλλά σχεδόν κανείς δεν μας προειδοποιεί για τον κίνδυνο αυτών που δεν λέμε. Κι έτσι γεμίζει ο κόσμος από ανθρώπους συνετούς, προσεκτικούς και δυστυχισμένους. Ανθρώπους που δεν έκαναν λάθος. Απλώς δεν τόλμησαν.

Ίσως γι’ αυτό μια ολόκληρη γενιά έμαθε να κρύβει όσα αισθανόταν. Να μετατρέπει τον έρωτα σε σιωπή, την επιθυμία σε αξιοπρέπεια και την προσδοκία σε ανάμνηση. Έρωτες που δεν βγήκαν ποτέ στο φως συνέχισαν να ζουν για χρόνια στο σκοτάδι. Όχι επειδή ήταν σπουδαιότεροι από τους άλλους, αλλά επειδή έμειναν ανολοκλήρωτοι.

Ο Μάνος Ελευθερίου, στην «Πολιτεία Γ΄», άγγιξε όσο λίγοι αυτή τη σιωπηλή πλευρά της ζωής. Εκεί όπου τα σημαντικότερα λόγια μένουν για πάντα στην άκρη των χειλιών. Εκεί όπου οι άνθρωποι κουβαλούν για χρόνια «εκείνα που είχα να σου πω».

Ίσως τελικά τα ανείπωτα να μην είναι απλώς λέξεις που δεν ειπώθηκαν. Ίσως να είναι οι έρωτες που δεν ομολογήθηκαν, οι αγκαλιές που δεν δόθηκαν, τα «μείνε» που δεν ακούστηκαν ποτέ. Όσα αφήσαμε να χαθούν από δειλία, από ντροπή ή από τον φόβο μήπως παραβιάσουμε κάποιο άβατο.

Γιατί στο τέλος οι άνθρωποι δεν θυμούνται μόνο αυτά που έζησαν. Θυμούνται και εκείνα που δεν τόλμησαν να ζήσουν.

Και ίσως τα ανείπωτα να πονάνε τόσο πολύ επειδή δεν τελείωσαν ποτέ.