Το εγώ του πληθυντικού

Κάποτε πίστευα ότι ο άνθρωπος είναι ένας.
Χρειάστηκαν χρόνια για να καταλάβω πως αυτή είναι ίσως η πιο επίμονη αυταπάτη μας. Μέσα μας δεν κατοικεί ένας άνθρωπος. Κατοικούν όλοι όσοι υπήρξαμε. Δεν χάθηκαν ποτέ. Απλώς περιμένουν, σιωπηλοί, τη στιγμή που η ζωή θα τους καλέσει ξανά.

Δεν χρειάζεται πολλά.
Ένα παλιό τραγούδι.
Μια ξεχασμένη φωτογραφία.
Ή η μυρωδιά από εκείνο το παλιό άρωμα σπρέι man leman, που περνά ξαφνικά δίπλα σου και ανοίγει μια πόρτα που νόμιζες πως είχε κλείσει για πάντα.

Δεν θυμάσαι το άρωμα.
Θυμάσαι τον άνθρωπο που το φορούσε.
Και μαζί του επιστρέφει κάποιος που νόμιζες πως είχες αφήσει πίσω. Ο αφελής που πίστευε ότι όλα διορθώνονται. Ο ερωτευμένος που δεν λογάριαζε το κόστος. Ο φοβισμένος που έκρυβε την αγωνία του πίσω από ένα χαμόγελο. Ο γενναίος που νόμιζε πως τίποτα δεν τον λύγιζε.

Κανείς δεν παραιτήθηκε από το δικαίωμα να είναι εγώ.
Γι' αυτό δεν πιστεύω πως ο χρόνος αλλάζει τους ανθρώπους. Ο χρόνος αλλάζει μόνο τη φωνή που ακούγεται περισσότερο. Οι υπόλοιπες δεν σιωπούν. Περιμένουν.

Ίσως γι' αυτό γινόμαστε τόσο αυστηροί με τον παλιό μας εαυτό. Τον κρίνουμε με τη γνώση που εκείνος δεν είχε ακόμη αποκτήσει. Ξεχνάμε πως κάθε λάθος, κάθε υπερβολή, κάθε διάψευση υπήρξε ένα αναγκαίο πέρασμα.

Η ωριμότητα δεν είναι να ξεχάσεις ποιος υπήρξες.
Είναι να πάψεις να τον δικάζεις.
Να αναγνωρίσεις ότι ακόμη και οι πιο αδέξιοι εαυτοί σου εργάστηκαν σιωπηλά για να υπάρξει ο σημερινός.

Ίσως τελικά να μη μεγαλώνουμε επειδή περνούν τα χρόνια.
Μεγαλώνουμε επειδή κάποια στιγμή χωράμε ειρηνικά όλους όσοι υπήρξαμε.
Και τότε ανακαλύπτουμε το πιο παράξενο χαρακτηριστικό του ανθρώπου.
Το εγώ δεν είναι ποτέ ενικός.
Είναι πάντοτε πληθυντικός.